شصت و دومین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی شرکت مادر با موضوع "الگوی مناسب شهر ایمن، مطالعه پهنه خطر و ریسک مخاطرات طبیعی در شهر تهران" برگزار شد.

 

شصت و دومین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی شرکت مادر برگزار شد.

 

 

این نشست در خصوص "الگوی مناسب شهر ایمن، مطالعه پهنه خطر و ریسک مخاطرات طبیعی در شهر تهران" در روز دوشنبه مورخ دهم اسفندماه 1394 از ساعت 14 با سخنرانی آقای دکتر مهدی زارع و حضور آقای دکتر عباس استادتقی‌زاده و خانم دکتر منیژه قهرودی بعنوان اعضای پنل در محل سالن اجتماعات شرکت مادر تشکیل شد.

در ابتدا خانم دکتر عرفانیان سلیم ضمن معرفی سخنران و اعضای پنل تخصصی، به میزان اهمیت تاب‌آوری محیطی و مقاوم‌سازی بناها در برابر زلزله در مجموعه اقدامات شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران پرداخت.

سپس آقای دکتر زارع بعنوان سخنران این نشست سخنرانی خود را با موضوع"ارزیابی وپهنه‌بندی خطر در گستره تهران؛ ریسک مخاطرات زلزله، سیل، زمین لغزش و فرونشست زمین" آغاز کرد.

ایشان ضمن اشاره به میزان لرزه‌خیزی ایران و موقعیت متفاوت مناطق لرزه‌خیز براساس سرشماری سال 1390 مرکز آمار ایران، اذعان داشت بسیاری از مناطق لرزه‌خیز در استانهای پرجمعیت(تهران، خراسان رضوی، آذربایجان غربی) هستند.

وی با مرور اتفاقات 20 سال اخیر در کشور، تاریخ ری باستان و جابجایی جمعیتی گسترده (بخصوص روستا به شهر)، به دسته بندی گسل‌ها پرداخت: گسل کهریزک و گسل پیشوا.

وی افزود یکی از مهم‌ترین عوامل موثر بر شدت جنبش زمین به‌هنگام زمین‌لرزه، اثر خاک سطحی واقع بر سنگ کف است. خاک سطحی می‌تواند موجب بروز پدیده تشدید و افزایش دوام و دامنه جنبش زمین شود. استفاده از پارمترهایی که اثر خاک را در نظر می گیرند(مانند ضریب تشدید خاک) و روابط کاهندگی مناسب در PSHA ، را در این امر مؤثر دانست.

ایشان عوامل مؤثر بر وقوع سیل را اینگونه برشمرد:

         فاصله از بستر رودخانه،

         شیب زمین

         ارتفاع زمین

         جنس زمین‌شناسی

         میزان برداشت شن و ماسه از حریم رودخانه برای اهداف ساخت و ساز

         میزان بارندگی

         دبی آب عبوری

         کاربری اراضی

         ضخامت و ضریب نفوذ‌پذیری لایه‌های سطحی

در ادامه عوامل مؤثر بر وقوع زمین لغزش را عنوان کرد:

         جنس زمین

         باران

         گسل

         جهت شیب

         مقدار شیب

         شتاب

دکتر زارع در ادامه به پهنه‌بندی تهران ازلحاظ زمین لغزش، فرونشست، سیل و زلزله پرداخت و با تلفیق این چهار مخاطره و لحاظ کردن جمعیت، نقشه ریسکی برای تهران ارائه کرد که در آن مناطق مرکزی، جنوب و جنوب غربی دارای ریسک مخاطرات بیشتری بودند.

ایشان در پایان به ارائه نقشه‌های ریسک با درنظر گرفتن بافت‌های ناپایدار و مراکز درمانی در پهنه‌های خطر برآورد شده پرداخت.

درادامه آقای دکتر استادتقی‌زاده با تأکید بر لزوم وجود مدیریت مشارکتی، تاب‌آوری را یک رویکرد جدید در مدیریت بحران معرفی کرد. وی تاب‌آوری تهران را 4.49 از 10 تخمین زد و متد ارزیابی این مهم را در تهران، شادی جامعه، پایداری آن و مدیریت مؤثر دانست.

خانم دکتر قهرودی به مسئله سیل در مناطق تهران پرداخت و نتایج حاصل از مطالعات خود را  عدم نظم مکانی یا وجود آشفتگی در الگوی سیلاب در تهران است.

ایشان اذعان داشت تدوین استراتژی یکپارچه یا مدیریت یکپارچه شهری در کنترل سیلاب تهران با چالش مواجه خواهد بود. مدیریت خرد و ناحیه‌ای در کاهش آسیب پذیری تهران در مقابل سیلاب به نظر مناسب می‌آید و رشد عمودی تهران، نشست آن و گود شدن و درنتیجه کاهش پتانسیل زهکشی طبیعی در آینده پژوهی چالش سیلاب در تهران غیرقابل اجتناب است.

در پایان جلسه پرسش و پاسخ برگزار شد و نشست به پایان رسید.