نشست اول از دفتر هفتم سلسله نشست‌های موضوعی شرکت مادر با محور "مروری بر تجربه‌های بهسازی و نوسازی مسکن درایران" و موضوع"پروژه تنظیم مجدد زمین در اصفهان" برگزار شد .

نشست اول  از دفتر هفتم سلسله نشست‌های موضوعی شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران با محور "مروری بر تجربه‌های بهسازی و نوسازی مسکن درایران" و موضوع "پروژه تنظیم مجدد زمین در اصفهان" با سخنرانی آقای مهندس عمرانی ساعت 14 روز  دوشنبه 2 آذر ماه 1394در سالن اجتماعات شرکت مادر برگزار شد .

همچنین آقایان دکتر رفیعیان و دکتر شریف‌زادگان به عنوان اعضای پنل و آقای دکتر صرافی به عنوان دبیر  علمی در این نشست حضور داشتند .

در ابتدای این نشست جناب آقای مهندس عمرانی به بیان روش‌ها و اقدامات سنتی در نوسازی بافت اعم از تملک اراضی، نوسازی بر روی زمین های بایر، مرمت بناهای تاریخی با نگاه احیا و احیاء مراکز محله و محورها و ایجاد پروژه های محرک توسعه پرداخت.

ایشان ضمن بیان مشکلات در روش‌های قدیم احیاء همچون عدم حضور مستقیم مردم، مشکلات ثبتی، هزینه هنگفت بیش از بودجه و زمانبر  بودن آن، بکارگیری یک الگوی مناسب جهت احیای بافت فرسوده را ضروری دانست.  وی با معرفی دو جلد کتاب تنظیم مجدد زمین تجربه ژاپن و مالزی در نوسازی بافت‌های ناکار آمد شهری ، مشخصات اختصاصی تنظیم مجدد اراضی را برشمرد از جمله طراحی مجدد، توزیع عادلانه منافع و هزینه‌های توسعه، حفاظت از حق مالکیت، مشارکت توسط مالکین و مستأجرین، روش‌های کاری منصفانه و توسعه جامع و دامنه‌دار شهری.

مهندس عمرانی پس از تبیین چهارچوب و مدل ساده تفکیک مجدد اراضی، به ارائه فرآیند و نتایج برگرفته از تفکیک مجدد اراضی درژاپن پرداخت.

عمرانی جریان سرمایه در یک پروژه تفکیک مجدد زمین از دوره آماده سازی تا مرحله نهایی پروژه را در ژاپن بررسی و تأکید بر تأمین وام‌های بدون بهره از طریق بخش عمومی کرد.

آقای عمرانی مراحل بنیادی در یک پروژه تفکیک مجدد را در 4 فاز مقدماتی، اولیه، میانی و نهایی تقسیم‌بندی کرد که از انتخاب محل پروه شروع و به ثبت اراضی و تعادل مالی بین دریافت و پرداخت مالکین ختم می‌شود.

وی در ادامه به پژوهش عملی در محله جوباره اصفهان که بعنوان الگوی مسکن مشارکتی در نظر گرفته شده بود، پرداخت و ضمن اشاره به اقدامات انجام شده در پروژه جوباره، اثرات انجام پروژه و مشکلات اجرایی آن را بیان کرد.

سپس به تبیین  اقدام عملی در محله نوید نجف آباد را که با  مشارکت واقعی مردمی شکل گرفت، پرداخت. وی ضمن اشاره به دلایل ورود به محله نوید نجف آباد از جمله شرایط اجتماعی و استقبال عمومی، به توضیح مراحل 15 گانه‌ی اجرای طرح پرداخت که در آن نه تنها بررسی وضعیت کالبدی محله بلکه وضعیت اجتماعی اقتصادی و سکونتی مالکین نیز مورد توجه قرار گرفته بود.

نمونه پیانی ارائه شده توسط آقای مهندس عمرانی، پروژه تنظیم مجدد در محله همت آباد اصفهان بود که ضمن معرفی محله و بیان ویژگیهای آن، به تدوین طرح مفهومی و طراحی شهری آن با رویکرد الگوی مشارکت مردمی که در نهایت به تصویب کمیسیون ماده 5 رسید، پرداخت.

وی نتیجه بر آمده از تجارب تنظیم مجدد زمین در ایجاد قوانین مرتبط را اینگونه بیان کرد:

·        قانون حمایت از احیا و نوسازی بافت های فرسوده

·        سند ملی راهبردی احیا و بهسازی، نوسازی و توانمند سازی بافت های فرسوده(راهبرد 3 و 4 بند 4)

پس از آن مهندس عمرانی با اشاره به کمبوهای قانونی دراجرای اینگونه طرح‌ها، به معرفی توسعه‌گر و انواع آن پرداخت.

در پایان ایشان تصریح کرد: توسعه‌گر در حقیقت هماهنگ‌کننده کلیه گروه‌های ذی‌نفع و ذی‌نفوذ، جهت پیشبرد و اجرای طرح تنظیم مجدد می باشد. تهیه طرح ها و یا اقدامات ثبتی، هر کدام بخشی از فعالیت های مرتبط با توسعه‌گر می‌باشد. از این جهت مشاوران طراحی شهری و یا معماری به تنهایی نمی‌توانند در نقش توسعه گر، ارائه خدمات کنند. در نتیجه نیاز به حضور شرکت های واجد شرایط  با تخصص های مختلف و با امکان بکارگیری کارشناسان مورد نیاز در مقتضای زمان می باشد.  توسعه‌گر یا مجری شامل دولت، بانک، سرمایه‌گذار بخش خصوصی، شرکتهای تأسیسات شهری، شهرداری و تشکل مردمی می‌باشد..

پس از ارائه مهندس عمرانی، دکتر رفیعیان به عنوان عضو پانل به بیان نظرات و دیدگاه‌های خود در زمینه اصلاح مجدد زمین در بافت‌های فرسوده شهری پرداخت. ایشان ضمن ارائه روش های 5گانه برای  كنترل  متداول برنامه‌ریزی كاربري زمين به بیان شيوه‌هاي متفاوت جهت توسعه شهري و مديريت زمین پرداخت.

وی اصلاح مجدد زمین(بازتنظیم زمین) را اینگونه تعریف کرد: اصلاح مجدد زمین ، ابزاری است قانونی که جهت اصلاح خطوط مالکیت زمین، در نواحی شهری و یا حومه ای، با هدف سازماندهی برخی مناطق دارای خصوصیات ویژه در مقیاس های عملکردی کوچک و بزرگ  تنظیم شده است. موضوع اصلی اصلاح مجدد زمین ، تأمین خدمات مورد نیاز قسمت های ساخته شده و یا توسعه متناسب تجهیزات و زیرساخت های شهری می باشد.

سپس به ارائه نمونه‌هایی از اصلاح مجدد اراضی در بانکوک و تایوان پرداخت. ایشان مشخصه‌های اصلی اصلاح مجدد زمین را تسهیل‌گری بخش عمومی در جریان تهیه و اجرای طرح، تجمیع چند پلاک زمین، تفکیک مجدد قطعات تجمیع شده، تأمین خدمات برای قطعات تفکیکی، تخصیص زمین به مالکان اصلی و فروش باقی مانده قطعات برای تأمین هزینه‌ها دانست. پس از آن موقعیت  اصلاح مجدد اراضی  درسلسله مراتب نظام برنامه ریزی را بیان کرد.

ایشان ایده کلی اصلاح مجدد اراضی را برپایه تغییر در چیدمان قطعات در محدوده پروژه دانست. و دو معیار متفاوت را جهت توزیع مجدد زمین میان مالکین(توزیع بر اساس مساحت نسبی قطعات و توزیع بر اساس میزان ارزش قطعات) توضیح داد.

سپس دکتر شریف زادگان ضمن سپاس از آقای عمرانی بخاطر نشر ادبیات در قالب کتاب و تبدیل کردن آن به اجرا، به لزوم وجود مسکن اجتماعی اشاره کرد و به مهندس عمرانی پیشنهاد انتشار کتاب سوم با موضوع تجمیع در اصفهان را داد.

دکتر صرافی نیز بعنوان دبیرعلمی جلسه، کار ارائه شده رابه جهت دلسوزی پیوسته در حین اجرا، ارزشمند ازیابی کرد. سپس افزود باید سنجید تنظیم مجدد زمین بیشتر باعث خوشبختی مکان شده است یا مردم؟! وی با تأکید بر یکپارچه کردن سیاستها و اشاره به سود بدست آمده از ارزش اقزوده‌ها، عملکرد شهرداری را خلاف منشور شهروندی دانست.

سپس جلسه پرسش و پاسخ برگزار شد و مهنندس عمرانی به سؤالات شرکت کنندگان پاسخ گفتند.

در پایان خانم دکتر عرفانیان سلیم ضمن دعوت از شرکت‌کنندگان به نشست ششم ایران‌شهر با سخنرانی دکتر شهین‌دخت خوارزمی مورخ 3 آذرماه 1394 ساعت 16 در خانه گفتمان شهر و معماری، تأکید کرد هدف از این سلسله نشست‌ها درس‌آموزی از تجربیات گذشته بوده تا با بهره‌گیری از نقاط قوت و اجتناب از نقاط منفی آنها گامی مؤثر در روند اقدامات آتی برداشته باشیم.