wrapper

نشست‌ و همایش‌

سومین نشست تخصصی با محور "نقد و بررسی رویکردها و الگوهای نوسازی مشارکتی محله در بافت فرسوده شهری" از سلسله نشست های موضوعی شرکت مادر تشکیل شد.

 

 سومین نشست تخصصی با محور "نقد و بررسی رویکردها و الگوهای نوسازی مشارکتی محله در بافت فرسوده شهری" از سلسله نشست های موضوعی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران با موضوع "نوسازی مشارکتی محله در بافتهای فرسوده شهری: طرح منظرشهری محله شهید خوب بخت" با حضور آقایاندکتر سید امیر منصوری به عنوان مدافع ایده، دکتر مجتبی رفیعیان به عنوان منتقد و دکتر علیرضا عندلیب به عنوان دبیر علمی  در روز یکشنبه 23 آذرماه 1393، ساعت 14 در محل سالن اجتماعات شرکت مادر تشکیل شد.

در ابتدا دکتر عندلیب، دبیر علمی این نشست، ضمن خوش آمدگویی، به بیان اهداف اصلی و فرعی مجموعه مباحثات دفتر سوم به شرح زیر پرداخت:

اهداف اصلی: کمال‌بخشی، توسعه دانش و تجربه نوسازی بافت‌های فرسوده

اهداف فرعی: تعیین معیارهای تشخیص الگوهای نوسازی، نقد رویکردها و الگوهای ارائه شده، کشف ابهامات و ناپیداهای رویکردها و الگوها، شناخت وجوه اشتراک و تمایز بین رویکردها و الگوها و سنجش امکان گونه‌بندی الگوهای ارائه شده.

سپس ایشان به منشور آغازین مجموعه مباحثات در دفتر سوم به شرح زیر پرداخت:

1-تأکید برگفتگوی چالشی برای طرفین بحث

2-تأکید بر واقع بینی و کمال بخشی ایده‌ها و الگوها

3-تأکید بر بیان نظرات قابل فهم و غیر پیچیده

4-تأکید بر دست‌یابی به نتیجه‌ای شفاف و قابل استفاده

5-تأکید بر منطق استقبال از نظر مخالف

6-پرهیز از تکرار مطالب

7-پرهیز از شعارگونگی بیانات

8-پرهیز از تعصب و مبالغه‌گویی

9-پرهیز از استفاده غیر مرتبط از تریبون در اختیار

10-پرهیز از کلی گویی و اطاله کلام

در ادامه دکتر منصوری به ارزیابی محتوا و شرایط طرح نوسازی منظر شهری محله خوب بخت پرداخت. ایشان با اشاره به سابقه حضورشان در فرایند نوسازی از سال 1360(زلزله گلبافت)، به بیان رسالتشان تحت عنوان مرحله نوینی از مسئولیت انقلابی در خدمت به محرومان ساکن بافتهای فرسوده که مدیریت تکنوکرات و سرمایه سالار شهرسازی در ایران آنرا فراموش کرده است، پرداخت.

ایشان شرایط نوسازی را در سال 1385اینگونه بیان کردند:

-          ده‌ها طرح نوسازی با ده‌ها نام

-          فقدان دیدگاه واحد و جمع‌بندی شده

-          تعریف غلط از نوسازی و بازسازی

-          غلبه اقدامات کالبد محور

-          نادیده ماندن در طرح‌های جامع و تفصیلی

-          وظیفه خام و ناممکن: نوسازی در ده سال!

-          سهیم شدن مجریان نوسازی (مسکن سازان) در سود آن

دکتر منصوری، هدف این الگو را طراحی فرآیند واحد برای سطوح برنامه؛ طرح و اجرا دانست و استراتژی‌های آنرا نگرش سیستمی و کلی‌نگر، اقدام به نوسازی در قالب مفهوم نوین مکان و رویکرد بومی در انتخاب عرصه مداخله معرفی کرد.

سپس ایشان به تبیین موانع پیش رو در این رویکرد پرداخت:

-          فرماندهی ناتوان دولت در روند نوسازی(شرکت عمران و بهسازی)

-          چارچوب صلب طرح‌های توسعه شهری(جامع و تفصیلی)

-          پراکندگی اختیارات نوسازی در سازمانهای مختلف

-          تضاد شرایط زمینه بافتهای فرسوده با روند نوسازی

پس از آن دکتر منصوری طرح منظر شهید خوب بخت؛ نمونه مقدماتی را بدین صورت تشریح کرد:

-          این طرح اولین طرح ویژه نوسازی در قالب پهنه‌بندی بود که به تصویب کمیسیون ماده 5 رسید.

-          تعیین سقف جمعیتی براساس تراکم متوسط(فقرزدایی) و سقف سطوح تجاری و اداری(جلوگیری از رانتخواری، برای منعطف ماندن طرح)

-          طراحی سازمان فضایی ناحیه در قالب شش محله؛ مرکز و ساختار ناحیه و سازمان فضایی محلات(زیرسیستمها)

وی در ادامه به دو اقدام تکمیلی ارتقای نمونه مقدماتی در چهار نسخه متعاقب آن و تعریف مراحل مکمل نوسازی اشاره کرد.

دکتر منصوری در انتهای صحبتشان استراتژی‌های خانه نوسازی محله را اینگونه برشمرد:

-          محلی کردن نوسازی

-          وحدت فرماندهی نوسازی

-          ایجاد نهاد نوسازی محله در خانه نوسازی با مشارکت نمایندگان شورا؛ معتمدین محلی؛ شهرداری منطقه سازمان نوسازی و نمایندگان دستگاه‌های ذیربط به مدیریت مشاور نوسازی محله.

پس از آن آقای دکتر رفیعیان با تشکر از دکتر منصوری بابت ارائه خوب و صادقانه‌شان، به آسیب‌شناسی نوسازی مشارکتی محله در بافتهای فرسوده شهری؛ الگوی طرح منظر شهری به شرح زیر پرداخت:

فرسودگی بافت‌های فرسوده ناشی از نارسایی‌هایی متعدد و متنوعی است که بر شرایط کالبدی، کارکردی و کیفیت زندگی جمعی در مناطق شهری تأثیر جدی دارند. آسیب شناسی( و نه الزاماً قضاوت) اقدامات(سیاستها و برنامه‌ها)، نه تنها در بعد محتوایی و رویه ای بلکه در نظام اقدامات اجرایی و برنامه‌ای نیز امری ضروری و با اهمیت است. بافتهای فرسوده تهرانف نشان می‌دهد که این مناطق با ترکیبی از انواع فرسودگی‌ها، نارسایی‌ها و مسائل سخت و نرم روبرو هستند که آشفتگی‌های مختلف شهری و رشد و توسعه نامتوازن این مناطق را به همراه داشته است. نظریه پایه و اسناد و اقدامات معطوف به آن نیز در این ساختار باید درک و تدوین شود.

سپس دکتر رفیعیان به بیان عوامل فرسودگی پرداخت:

-          عوامل اقتصادی: که رکود فعالیت‌ها و سکونت اقشار کم درآمد را به همراه داشته و موجب افت قیمت زمین و مسکن و توقف ساخت و ساز در این مناطق می‌گردد.

-          عوامل اجتماعی-فرهنگی: که مشکلات و ناهنجاری‌های اجتماعی و فرهنگی از علائم آن است.

-          عوامل کالبدی: که ناپایداری ابنیه و ناکارآمدی زیرساختها از نشانه‌های آن به شمار می‌رود.

-          عوامل محیطی: که انواع آلودگی(هوا، آب و آلودگی‌های صوتی و بصری) و نیز کمبود پوشش گیاهی و عناصر طبیعی را شامل می‌شود.

-          عوامل حقوقی-مدیریتی: که عمدتاً به دلیل ناکارآمدی مدیریتی و سازمانی، ناکارآمدی طرح‌ها، برنامه‌ها، شیوه‌ها، روش‌های اجرایی، ضعف و نارسایی قوانین، ضوابط و مقررات مورد توجه قرار می‌گیرد.

در ادامه ایشان با اشاره به زمینه‌های فرسودگی، چگونگی برون رفت از وضع کنونی را اینگونه برشمرد:

-          تحول در گفتمان‌های نظری

-          تدوین راهبردها و سیاستهای کلان

-          تدوین ایده‌ها و الگوهای روشن مداخله

-          تدوین برنامه جامع و اقدامات اجرایی مرتبط با آن

-          تحول در شیوه‌ها، روش‌‌ها و ساز و کارها

-          تحول پشتوانه‌های حقوقی، مالی و تشکیلاتی مناسب قوانین و مقررات لازم

وی اضافه کرد: فرآیند انجام نوسازی بافت‌های فرسوده معمولاً در 4 حوزه اقداماتی پایه، زمینه‌ای، اجرایی و توسعه‌ای دنبال می‌شود.

سپس دکتر رفیعیان با اشاره به سیر شکل‌گیری طرح منظر شهری، به ارزیابی تحلیلی طرح‌های منظر شهری در سه بعد محتوایی، رویه‌ای و اجرایی پرداخت.

دکتر رفیفیان، نقد خود را اینگونه جمع‌بندی و به پایان رساند:

-           دهه 80 یکی از چرخشگاه‌های اصلی است ولی متأسفانه فرصتی است که به کمال استفاده نکردیم.

-          گفتمان مشترک و غالبی نداشتیم برای مثال: جای بازار توسعه شهری!

-          طرح منظر از قدرت و استحکام لازم برخوردار نبود.

-          این طرح ظرفیت لازم برای شهرسازی بومی و نوسازی را نداشت.

-          این الگو بعد کالبدی قدرتمندانه‌تری را دنبال می‌کند که بدون تحول در روشها و شیوه‌های اجرایی امکان‌پذیر نیست.

-          و...

با این حال لازم به ذکر است پایش از طریق دفاتر تسهیلگری، مطالعات خوبی بود که باعث شد نوعی دگردیسی اتفاق بیافتد.

در ادامه‌ی نقد آقای دکتر رفیعیان، آقای دکتر ایزدی ضمن خوش آمدگویی به سخنرانان و شرکت کنندگان، به نقد این رویکرد پرداخت و با اشاره به اولین طرح‌های انجام شده در حوزه‌ی بهسازی و نوسازی شهری و ارزیابی 72 طرح منظر شهری توسط ایشان در دومین کنفرانس بهسازی و نوسازی شیراز، تأکید کرد: اگر ما به دنبال یک تغییر پارادایم هستیم باید از یک ریشه و پشتوانه برخوردار باشد. همچنین با اشاره به پژوهش‌های خانم دکتر شفائی در راستای  paradigm shift (واژگونی انگاره‌ها) با ارزیابی شاخص‌های قبلی ارائه شده برای محدوده‌های هدف و خانم دکتر اعتماد در نقد سیاست تجمیع، اضافه کرد: باید از سیاست نوسازی به بازآفرینی و از اطلاق بافت فرسوده به بافت ناکارآمد پیش برویم.

آقای مهندس روستا، نیز با نقد بر روی این رویکرد اذعان داشت: این طرح، طرحی راهبردی بدون چشم‌انداز است که تعیین تکلیف برای همه نهادها بدون توجه به هماهنگی آنها کرده است که در آن راهبرد تجمیع نه به عنوان قاعده بلکه به عنوان استثناء مطرح است.

در پایان نشست مباحثه گروهی و پرسش و پاسخ بین سخنرانان و شرکت کنندگان شکل گرفت.

پس از آن دکتر عندلیب وعده‌ی دیدار بعدی را در نشستی که در تاریخ هفتم دیماه با حضور همه‌ی مدافعان و منتقدان برگزار می‌شود، اعلام کرد.

 

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

سامانه های عمومی

سامانه های ستادی

درباره ما

هسته اولیه شرکت بازآفرینی شهری ایران در سال 1364 با تاسیس دفتر بهسازی بافت شهری در حوزه معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی سابق شکل گرفت. بعدها و به منظور پیش‌نگری، پیش‌گیری و درمان مسائل مورد اشاره و با رسالت تجدید حیات شهری و نیل به شهر پایدار و مشارکتی، سازمان عمران و بهسازی پدید آمد.

بیشتر بدانید . . .

 

آمار سایت

Today363
Yesterday700
Total486790

Visitor Info

  • IP: 54.163.22.209

1397-08-25

اطلاعات تماس

آدرس : تهران، بالاتر از میدان ونک، خیابان شهید خدامی، شماره 51

تلفن : 87571

نمابر : 88779892

پیامک : 30008612

پست الکترونیکی : info@udrc.ir