wrapper

  • ۱۱ میلیون حاشیه‌نشین و ۸ میلیون ساکن بافت قدیمی در کشور داریم

    وزیر راه و شهرسازی با اشاره به آمار ۱۹ میلیون بد مسکن شامل ۱۱ میلیون حاشیه‌نشین و ۸ میلیون ساکن بافت قدیمی گفت: این جمعیت ۳۵ درصد جمعیت ۵۹ میلیون نفری شهری را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین حتماً یک جای کار ایراد دارد همچنین به نظر نمی‌رسد که درمان آن نیز کار ساده‌ای باشد و بتوان با اقدامات عمرانی کاری انجام داد.

    Read more
  • آخوندی در جلسه ستاد بازآفرینی شهری استان سمنان: بازآفرینی شهری؛اصلی ترین مسئله 20 سال آینده در ایران/ قلب شهرها در حال فرسودگی است/ اجرای بازآفرینی شهری، هویت را به دنبال دارد/ بازآفرینی شهری چهره شهرها را امن تر خواهد کرد

    وزیر راه و شهرسازی گفت: در ۲۰ سال آینده ایران اصلی ترین مسئله، بازآفرینی شهری خواهد بود.

    به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران، عباس آخوندی در جلسه ستاد بازآفرینی شهری استان سمنان با بیان این مطلب، اظهار داشت: اگر به این موضوع پرداخته نشود، بیماری و گرفتاری تعمیق می یابد و هرچه به حاشیه برویم گرفتاری در بافت میانی شهر بیشتر می‌ شود.

    مشکلات شهرها رفع نشده است

    وی با طرح این سوال که آیا توسعه شهری می‌تواند مشکلات را برطرف کند، ادامه داد: بعد از انقلاب، توسعه شهرها همیشه مهمترین مسئله بوده است. طی سال های ۷۲ تا ۷۶ تراکم جمعیت شهری به کمتر از ۴۰ نفر در هکتار رسید و شهر گسترش یافت اما گزارش های فعلی، حاکی از کاهش جمعیت شهری است.

    نائب رئیس ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، بحث اصلی وزارت راه و شهرسازی را انتخاب بازآفرینی شهری دانست و در این باره، گفت: با وجود توسعه شهر، هنوز مسئله اصلی رفع نشده است. به موازات اجرایی شدن طرح‌ هایی مانند شهرهای جدید و مسکن مهر، شهرها هم گسترش یافت اما مشکلی از مرکز شهرها، بافت میانی و حاشیه نشینی رفع نشد.

    سکونت، اصلی ترین مسئله

    به گفته وزیر راه و شهرسازی، سکونت مسئله بسیاری جدی است. در حالیکه همیشه به دنبال ساخت مسکن بودیم اما مشکل اصلی ِ داخل شهرها باقی مانده است. قلب شهرها در حال فرسودگی است ولی ما اندام‌های آن را توسعه می‌دهیم.

    آخوندی افزود: این موضوع نه تنها در گرمسار، دامغان و شاهرود بلکه در تمام شهرهای ایران رخ می‌دهد. در واقع سیاست شهرسازی توسعه پیرامون شهرها بوده ولی مشکلات در مرکز شهر است.

    کیفیت مهمتر از کمیت

    وی در بخش دیگری از سخنان خود در جلسه ستاد بازآفرینی استان سمنان تطبیق دادن بافت های میانی با بافت های جدید کار سختی است، بیان کرد: مفهوم هویت، شهر، تاریخ و فرهنگ در بافت میانی است و باقی مانده ها جنبه پروژه دارند؛ بنابراین در پی عوض کردن مفهوم هستیم. می توان پروژه اطراف دامغان و سمنان تعریف کرد، بنابراین بسیار مهم است به جای پرداختن به کمیت، کیفیت را مد نظر قرار دهیم چرا که این امر یک اقدام بنیادین است.

    کاهش بزه های اجتماعی در بافت های تاریخی

    آخوندی با بیان اینکه از مسکن مهر هیچ هویتی بر نمی‌آید ولی اجرای بازآفرینی شهری، هویت را به دنبال دارد، گفت: نمی توان هویت های فرهنگی و تاریخی را نادیده گرفت. میزان خودکشی و انواع بزه‌های اجتماعی در بافت‌های بی اصالت رخ می‌دهد اما به خاطر وجود شبکه‌ های اجتماعی در بافت‌ های تاریخی کمترین بزه ‌ها رخ داده و مشکلاتِ امروزیِ بافت های میانی به علت خروج مردم از این مناطق است.

    وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: از مباحث هویتی و شهری همچنین اقتصاد شهری باید به برنامه بازآفرینی شهری برسیم. در طول دوران وزارتم، تمام بنگاه‌ های تابعه وزارتخانه به غیر از شرکت بهسازی و نوسازی شهری ایران را واگذار کردم، چرا که اصلی ترین مسئله ما بافت است.

    محله ها مرکز زایش ثروت و سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی

    آخوندی تاکید کرد: در بازآفرینی شهری، فقط مباحث اقتصادی، کالبدی و اجتماعی مدنظر نیست بلکه همه این مباحث در کنار هماهنگی با سبک زندگی مردم اهمیت دارد و برای اجرای این کار پیچیده، هر بخش از اقدامات به دستگاه‌ ها و نهاد‌های مرتبط متصل می‌شود.

    عضو کابینه دوازدهم در ادامه سخنانش در جلسه ستاد بازآفرینی شهری استان سمنان در خصوص علل تمرکز بر محله محوری، توضیح داد: محله کوچکترین سلولی است که می‌تواند خود را سر پا نگه دارد، زیرا محله می‌تواند همبستگی اجتماعی و روابط انسانی ایجاد کند.

    در بازآفرینی، رده‌ ها و رگه ‌های تاریخی را نمی توان فراموش کرد

    وزیر راه و شهرسازی افزود: علت انتخاب طرح بازآفرینی شهری بر این اساس است که محله ها مرکز زایش ثروت و سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی محسوب می شوند. در بازآفرینی، رده‌ ها و رگه ‌های تاریخی را نمی توان فراموش کرد.

    مزایای عدم دخالت دولت در مسکن سازی

    آخوندی سپس به تشریح برنامه بازآفرینی شهری در حوزه اجرایی پرداخت و گفت: نیازهای زیربنایی مانند مدرسه، درمانگاه، فضای سبز، بازار و مسکن را شناسایی کرده ایم و خدمات دولت مرکزی و محلی برای این بخش ها مشخص شده است. اما دو حوزه بازار و مسکن توسط مردم انجام می شود. در این زمینه، درگیر کردن دولت پاشنه آشیل است.

    وی بیان کرد: دولت فقط باید در بخش زیربنایی و روبنایی دخالت کند، در این صورت مردم خود به خود وارد بازار و مسکن می‌شوند. اگر دولت وارد بخش مسکن شود دو مرتبه گرفتار دامی مثل مسکن مهر خواهد شد که هزاران میلیارد سرمایه گذاری شد اما شهرها به شکل اولیه می‌مانند.

    وام 120 میلیونی زوجین در سمنان

    به گفته آخوندی، هر پروژه ی متکی بر یارانه منجر به شکست است چرا که تامین مالی به مشکل می خورد. اما طرح وزارت راه و شهرسازی برای خرید مسکن، بادوام است. در صندوق مسکن یکم، بدون سقف عمل می‌شود.  

    نائب رئیس ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار در خصوص تسهیلات دریافتی یک زوج در استان سمنان، تاکید کرد: برای شهر سمنان تسهیلات دریافتی یک زوج ۱۲۰ میلیون تومان است، ضمن اینکه مبلغ پس انداز برگردانده می‌شود. استان سمنان با سابقه تاریخی دیرینه نیاز به اقدامات ویژه دارد و بافت تاریخی آن بسیار با اهمیت است و به کمک استاندار، فرمانداران، شهرداران و نمایندگان موفق خواهیم شد.

    وی با بیان اینکه ۳۴ درصد مردم استان سمنان در مناطق ناکارآمد شهری و روستایی زندگی می‌کنند، تأکید کرد: در وزارت راه و شهرسازی نگاه ویژه ای به ارتقای زندگی وجود دارد. بنابراین، با توجه به مزیت‌های طرح بازآفرینی شهری، قطعاً به دنبال اجرای آن در استان سمنان هستیم.

    بازآفرینی شهری چهره شهرها را امن تر خواهد کرد

    وزیر راه و شهرسازی، افزود: نکته‌ای که امروز مدیران استانی در بعد ضرورت‌های اجرای طرح بازآفرینی شهری باید به آن نگاه ویژه‌ای داشته باشند این است که یک‌سوم مردم در بافت‌های ناکارآمد زندگی می‌کنند و بازآفرینی شهری باید به‌مثابه بزرگ‌ترین پروژه ملی ایران به مردم معرفی شود.

    به گفته آخوندی، بازآفرینی شهری با رفع بحران بافت های فرسوده، چهره شهرها را امن تر خواهد کرد.

    Read more
  • اجرای ماده ۹ قانون بهسازی بافت‌فرسوده در سال جاری

    وزیر راه و شهرسازی در دیدار صمیمانه با اعضای کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، با اشاره به این واقعیت که ارزش وام نسبت به ارزش ملک از ۷ درصد به ۴۵ درصد افزایش پیدا کرده است، گفت: در بحث مسکن حمایتی روشی را پیش گرفتیم که بیشترین عایدی را برای جامعه و کمترین هزینه را برای دولت داشته باشد.

    به گزارش  روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران  به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی،دکتر عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی در اولین جلسه صمیمانه دیدار با اعضای کمیسیون عمران مجلس در سال ۱۳۹۷ ضمن خوشامدگویی به منتخبین ملت گفت: از این فضای بسیار صمیمانه و مثبتی که بین مجلس، به ویژه کمیسیون عمران  و وزارت خانه وجود دارد سپاسگذارم. این از نعمات خداوند است. پاس این نعمت آن است که هم این فضا را حفظ کنیم و هم تلاش کنیم از این همدلی کار بیشتری برای مردم انجام بدیم.

    وزیر راه و شهرسازی سپس به بحث تامین مسکن برای طبقات متوسط و زیر متوسط پرداخت و ادامه داد: بحث عمده‌ای که در وزارت خانه دنبال می شود، افزایش قدرت خرید متقاضی مسکن است. اگر جنبه مالی بخش مسکن خوب طراحی نشود، باقی اقدامات ابتر باقی می ماند. موتور محرکه این بخش طراحی مالی است.

    دکتر آخوندی به اهمیت تامین مالی برای خرید مسکن اشاره کرد و گفت: فرض محال اگر جایی پیدا شود که صدها هزار واحد مسکونی بسازد، اگر قدرت خرید نباشد اتفاقی رخ نمی دهد و واحدی فروش نمی رود. بنابراین ما به سراغ جانب تقاضا رفتیم.

    وی افزود: وقتی من به وزارتخانه آمدم میزان وام بانکی نسبت به ارزش ملک (Loan To Value) در تهران به حدود ۷ درصد کاهش پیدا کرده بود و در شهرستان ها ۱۷ تا ۲۰ درصد بود.میزان تسهیلات۲۰ میلیون تومان و قیمت یک واحد متوسط مسکن ۳۰۰ میلیون تومان بود.

    وزیر راه و شهرسازی به سابقه حمایت از جانب تقاضای مسکن در دوره‌های پیشین اشاره کرد و گفت: برای آنکه قدرت خرید بالا رود، چند مدل در ایران تجربه شده است. یک مدل که هنوز هم رواج دارد، یارانه بر سود است. یارانه بر سود که مثلا برای بخش روستایی در حدود ۱۰ درصد است. بزرگترین مشکلی که دارد آن است که بار مالی آن برای دولت بسیار زیاد است.

    دکترآخوندی افزود: ادعای بانک مرکزی تا سال گذشته ۲۲ هزار میلیارد تومان مطالبه از دولت برای یارانه بر سود است. مشخص است که دولت همچین پولی ندارد. در بودجه ۹۷ بودجه ای برای پرداخت این بدهی در نظر گرفته شده است. این ارقام صرفا وارد حساب شده، حسابداری می‌شود و بدهی دولت و طلب بانک مرکزی و بانک‌ها از دولت افزایش پیدا می‌کند. نتیجه این است که بانک ها ترجیح می دهند اصلا تسهیلات ندهد. در عمل بی اعتمادی گسترده بانک ها نسبت به دولت ایجاد می شود.

    وی ادامه داد: اکنون در بحث تسهیلات برای نوسازی بافت فرسوده مصوبه‌ای وجود دارد که ۱۰ درصد از سود را دولت یارانه بدهد. بانک‌ها از پرداخت نشدن این یارانه شکایت داشتند. آیین‌نامه‌ای تصویب شد که بانک‌ها تسهیلات با سود ۱۸ درصدی ارائه دهند و دولت یارانه را  مستقیم به مردم پرداخت کند. نتیجه اینکه بودجه‌ای برای این منظور تامین نشد و  یارانه‌ای به مردم پرداخت نشد. مردم شکایت دارند مدام در شهرهای مختلف تجمع می‌کنند.

    به گفته دکتر آخوندی دولت به دنبال آن است که با توجه به توانایی هایی دارد، راهکارهایی را اتخاذ کند که متکی به یارانه نباشد. چراکه تاکنون همه روش‌های متکی به یارانه شکست خورده و بی اعتمادی گسترده ایجاد کرده‌اند. وی درباره تجربه این قبیل راهکارها در کشور گفت: با اجرای راهکارهای متکی به یارانه سهم بخش مسکن از کل تسهیلات بانکی به زیر ۱۳ درصد کاهش پیدا کرد و به ۷ درصد رسید. این رقم معمولا بین ۲۲ درصد تا ۲۶ درصد بود. بانک‌ها از بخش مسکن خارج شدند. از سوی دیگر اگر بخواهیم مثل تجربه مسکن مهر پول چاپ کنیم، مشکلات دیگری پدید می آید. حتی مجلس گذشته نیز پیش از دولت یازدهم این اقدام را در بودجه سال ۹۲ متوقف کرد.

     راهکار دولت: تحریک بخش تقاضا

    وزیر راه و شهرسازی با اشاره به راهکارهای موجود برای تحریک بخش تقاضای مسکن گفت: روشی که من پیگیری کردم این بود که به سراغ پس انداز برویم. در این روش هرکه پس انداز کرد بر مبنای آن تسهیلات دریافت می‌کند. پیشتر که در وزارت مسکن و شهرسازی فعال بودم نیز این اقدام صورت گرفت. هنگامی که در سال ۷۲ این اقدام آغاز شد، تعداد پس‌انداز کنندگان تقریبا ۲۰۰۰ نفر بودند. این رقم در سال ۸۴ رسید به ۳ میلیون نفر رسید.

    دکتر آخوندی افزود: در این روش تلاش بر این است که قیمت تمام شده پول را برای بانک کاهش دهیم. فردی که با استفاده از این روش پس انداز می‌کند، به ازای خواب پول سود دریافت نمی‌کند، بلکه امتیاز تسهیلات می‌گیرد. به این ترتیب قیمت تمام شده پول برای بانک کاهش می‌یابد و تنها به اندازه عملیات جاری آن می‌شود.

    وی ادامه داد: اگر عملیات در حوزه مسکن دقیق طراحی نشود، در حد شعار باقی مانده و سریع متوقف می‌شود. در ایران مداخله ای بزرگتر از مسکن مهر سراغ نداریم، اما در همان دولت قبل متوقف شد. چون این مداخله‌ها امکان تداوم ندارند.

    وزیر راه و شهرسازی سپس به تشریح ارقام مشارکت و سپرده گذاری مردم پرداخت و گفت: در این سه ساله تعداد پس انداز کننده ها بیش از ۴۰۰ هزار نفر و میزان سپرده بیش از ۷ هزار میلیارد تومان شده است. دولت به سمت تجهیز منابع خاص بخش مسکن حرکت کرد. این تجهیز منابع چند ویژگی دارد. به بخش دیگری داده نمی شود چراکه هر کسی که پس‌انداز کرده است، در برابر آن به دنبال وام مسکن است. قیمت تمام شده پول نیز صرفا معادل هزینه عملیات نگهداری در بانک است، بنابراین قیمت پول برای بانک بیش از ۳ یا ۴ درصد نیست. این پول ارزان قیمت است.

    دکتر آخوندی با اشاره به این نکته که تنظیم بخش اقتصاد خرد یا اقتصاد خانوار یکی دیگر از ویژگی‌های این اقدام است، افزود: نکته دیگر این است که دولت می‌تواند یک برآورد دقیق از میزان تقاضا  داشته باشد. اکنون می‌دانیم که این ۴۰۰ هزار نفر به دنبال خرید مسکن هستند، چراکه به همین منظور پس‌انداز کرده‌اند.

    وی ادامه داد: سال گذشته در ۲۵۰ روز به صورت میانگین هر روز ۷۵۰ نفر پس انداز کرده اند. امسال میانگین پس انداز کننده ها بالای روزی ۱۰۰۰ نفر خواهد رفت و انتظار داریم که در انتهای سال تعداد پس انداز کننده‌ها از ۶۰۰ هزار نفر عبور کند. بنابراین در حال سامان دادن به تقاضا هستیم.

    به گفته دکتر آخوندی نرخ کنونی تسهیلات به صورت عمومی ۹.۵ درصد و در بافت فرسوده ۸ درصد است و دولت تقلیل نرخ سود عمومی به ۸ درصد و نرخ سود بافت فرسوده به ۶ درصد را پیشنهاد داده است. در حال حاضر رییس جمهور با کاهش نرخ سود تسهیلات بخش فرسوده موافقت کردند که این تصمیم بعد از عبور از مراحل شورای پول و اعتبار عملی خواهد شد.

     پیشنهاد سپرده گذاری ۱ میلیارد دلاری دولت در بانک مسکن

     وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه میزان تسهیلات ساخت و خرید برای یک زوج در تهران ۱۶۰ میلیون تومان است، گفت: نسبت وام به ارزش از ۷ درصد به ۴۵ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است، بنابراین متقاضی توانمند شده و می‌تواند با توان بیشتری وارد بازار شود. این رقم برای زوج‌ها در شهرهای بزرگ غیر از تهران ۱۲۰ میلیون تومان و در شهرهای کوچک ۸۰ میلیون تومان است. در شهرهای کوچک یک آپارتمان متوسط با قیمتی نزدیک به ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان معامله می‌شود، بنابراین ۸۰ میلیون تومان تسهیلات رقم بسیار بالایی به حساب می‌آید و نسبت وام به قیمت بسیار ارزشمند است. از سوی دیگر با توجه به اینکه سود پایین است، تسهیلات ارزان قیمت به شمار می‌رود و مقدار اقساط کاهش پیدا می‌کند.

    دکتر آخوندی بزرگترین مشکل این مدل را امکان پیشی گرفتن میزان تعهدات دولت از میزان پس انداز دانست و افزود: این مساله می‌تواند پاشنه آشیل این مدل باشد. برای رفع این مشکل، به رییس جمهور پیشنهاد داده شد که دولت از محل صندوق توسعه ملی یک میلیارد دلار در بانک مسکن سپرده گذاری کند.

    وی ادامه داد: البته قانون سه روش برای حل این مساله پیش‌بینی کرده است. سپرده گذاری صندوق توسعه ملی، افزایش سرمایه بانک مسکن، و یا انتشار اوراق مشارکت با نرخ ۲ درصد این سه راه حل هستند. این اوراق به منظور استفاده توسط بانک‌ها و ارائه به بانک مرکزی به جای سپرده قانونی پیش‌بینی شده است. البته بانک مرکزی با اجرای این قانون موافق نیست.

    دکتر آخوندی با اعلام اینکه  سیاست گذاری بر سود و بر مدت توقف سپرده در بانک دو ابزار دولت برای کنترل بخش تقاضای مسکن هستند، گفت: این راهکار دولت برای کنترل بخش تقاضا است. تصور من این است که با این روش بخش مسکن دارای برنامه می‌شود. برنامه‌ای که هم خانوار و هم دولت روی آن حساب کنند و هزینه‌ای را متوجه بودجه نکند.

     تمرکز بر بهسازی بافت فرسوده

    وزیر راه و شهرسازی سیاست گذاری برای بازسازی بافت فرسوده را از دیگر اولویت‌های دولت برشمرد و گفت: دریافت تسهیلات در این بخش سال گذشته ۳۰ درصد رشد داشته است. سود این تسهیلات ۸ درصدی است که نسبت به همه تسهیلات دیگر ارزان‌تر است و بنابراین بسیاری به سمت دریافت این تسهیلات متمایل می‌شوند. به این صورت دولت ابزاری را برای سیاست گذاری در بخش فرسوده نیز به دست آورده است.

    وی افزود: با همین برنامه سال گذشته رشد ۷ درصدی در بخش مسکن را شاهد بودیم و این رشد می‌تواند امسال نیز ادامه پیدا کند. البته مشکلات دلار در چند روز گذشته در این بازار نیز تاثیر گذاشته است. اگر دولت جلوی افزایش قیمت دلار را بگیرد این روند نیز به حالت عادی باز می‌گردد.

    دکتر آخوندی با اشاره به اینکه کسانی که ساکن بافت فرسوده هستند نیز می‌توانند تسهیلات ویژه ساخت و بازسازی دریافت کنند، خبر داد: رییس جمهور گفته دولت حاضر است ۱۰۰۰ میلیارد تومان در بانک مسکن سپرده گذاری کند. بانک مسکن نیز وعده داده دو برابر سپرده دولت تسهیلات دو ساله ساخت را به سازنده در بخش فرسوده نصف قیمت مصوب شورای پول و اعتبار پرداخت کند. اقساط ماهانه این تسهیلات اگر ۱۰۰ میلیون تومان باشد با سود ۶ درصد و در مدت ۱۲ سال، کمتر از ۹۰۰ هزار تومان خواهد شد.

    وی ادامه داد: وقتی ما می‌گوییم بهسازی بافت فرسود، منظور همین مناطق پایین شهر است. جامعه هدف ما همین افراد متوسط و زیر متوسط است. هدف مورد تایید بخش فرسوده است. باید توجه داشت که محلات قدیمی به تدریج از درون فرسوده شده اند. نمی شود این بخش ها را رها کرد. در صورت رها کردن این محلات به مرکز فساد و قاچاق تبدیل می‌شوند. ساکنان محلات را هم نمی شود عوض کرد.  باید سطح زندگی را ارتقا داد که مردم در همین بافت زندگی کنند. بیش از ۴.۵ میلیون نفر از مردم تهران در این بافت زندگی می‌کنند و جامعه هدف ما نیز همین بخش از مردم هستند.

    دکتر آخوندی همچنین به تصویب ماده ۹ در مجلس شورای اسلامی اشاره کرد و گفت: مجلس ماده قانونی بسیار مناسبی را به نام ماده ۹ تصویب کرده است. طبق این ماده زمین‌های بی سند در بافت فرسوده و مناطق حاشیه نشین با حکم قاضی و اوسط سازمان ثبت سند دار می‌شوند. این ماده تا کنون اجرا نشده بود. اکنون با قوه قضاییه هماهنگ شده و برای هر ۳۰ استان قاضی تعیین شده است. این ماده به زودی اجرایی می‌شود.

    مردم صاحب پروژه‌ها هستند

    وزیر راه و شهرسازی در ادامه سخنان خود به اقدامات این وزارت خانه در حوزه شهرسازی پرداخت و گفت: حوزه شهرسازی نیز بازنگری تاسیسات زیر بنایی و شناسایی، ترمیم و اعطای کاربری زنده به ساختمان‌های ارزشمند از جمله اقداماتی است که انجام گرفته است.

    دکتر آخوندی تفاوت اقدامات صورت گرفته با سیاست‌های پیشین را مشارکت مردم در انجام پروژه‌ها دانست و گفت: اکنون ما برنامه اعلام می کنیم و کننده اش تمام مردم هستند. این روش کمترین بار و تعهد برای دولت ایجاد می کند. هر روش دیگری می‌تواند دولت را زمین بزند و خود نیز متوقف خواهد شد. در این روش خانه‌ای که خریدار به دست می‌آورد در بیابان نیست. در همین شهر است. خریدار برای خرید خانه قدرت انتخاب دارد.

    وی ادامه داد: سایه مسکن مهر هنوز بر سر ماست. قرار نیست پروژه بزرگ مقیاس انجام شود. پروژه‌ها توسط خود مردم اجرای می‌شوند. به این وسیله امیدواریم کار زیادی برای مهندسان ایجاد شود چراکه مهندسان می‌توانند با مردم همکاری کنند و در ساخت ساختمان‌ها مشارکت کنند.

    دکتر آخوندی در انتهای سخنان خود تحریک بخش تقاضا به وسیله پس انداز را تنها راهکار اصولی تامین مسکن برای اقشار متوسط دانست و گفت: من امیدوارم امسال بتوانیم میزان تسهیلات بانک مسکن در بخش‌های مختلف به بالای ۶۰۰ هزار واحد برسد.

    همدلی وزارت راه و شهرسازی و کمیسیون عمران

    در این نشست، همچنین دکتر محمدرضا رضایی کوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی به ایراد سخن پرداخت. رضایی کوچی با اشاره به همکاری وزارتخانه و کمیسیون عمرا در دو سال گذشته گفت: خوشحالم که شاهد فضایی خوب، دوستانه و تعاملی میان کمیسیون عمران و وزارت راه و شهرسازی هستیم. امیدوارم ضمن رعایت جایگاه قانونی نظارتی کمیسیون بر وظایف اجرایی این رابطه حفظ شود.

    نماینده مردم جهرم در مجلس شورای اسلامی به گستردگی فعالیت وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد و گفت: وزارت راه و شهرسازی مسئولیت های سنگینی بر عهده دارد. حمل و نقل هوایی، حمل و نقل زمینی، حمل و نقل ریلی، حوزه بنادر، راه های روستایی از جمله این مسئولیت هاست که کار وزارت خانه را سخت کرده است. طبیعی است که همراهی کمیسیون می تواند در راستای انجام وظایف به وزارت خانه کمک کند.

    دکتر رضایی کوچی همکاری دو نهاد را عامل پیشبرد فعالیت‌های عمرانی در کشور دانست و گفت: در اکثر حوزه ها نگاه و فهم ما به مسائل به وزارت راه و شهرسازی نزدیک است. به عنوان مثال در حوزه‌هایی مانند حمل و نقل هوایی یا ریلی مانند هم فکر می‌کنیم. اختصاص ۱۵ درصد منابع از صندوق توسعه ملی به حوزه ریلی یعنی این حوزه برای کمیسیون نیز مانند وزارت خانه ارزشمند است.

    رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی همچنین به برخی اختلافات میان این کمیسیون و وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد و گفت: در دو حوزه باید نگاه و فهم خود را به هم نزدیک‌تر کنیم. اولین حوزه سازمان نظام مهندسی است که در مورد آن اختلافی وجود دارد. موضوع دیگر نیز تولید مسکن است. ضرورت دارد در این دو حوزه بیشتر به هم نزدیک شویم.

    Read more
  • ارتقای كیفیت زندگی ساكنان محله همت‌آباد اصفهان با اجرای طرح بازآفرینی شهری

    عملیات اجرایی طرح بازآفرینی محله همت‌آباد اصفهان با مشاركت مردم و در حضور  دکتر عباس آخوندی وزیر راه وشهرسازی و مسئولان استانی و شهری آغاز شد.

    Read more
  • انضباط شهری و تفکیک نظارت از بازرسی ساخت

     بی‌گمان شهرهای موجود ایران خوب و یا بد تا حد گسترده‌ای متاثر از کار ما مهندسان است. یکی از ریشه‌های شلختگی شهری موجود خلط مبحث مسئولیت کنترل ساختمان است که آیا بر عهده‌ی مهندس ناظر است و یا آنکه وظیفه‌ی شهرداری‌هاست. امروز یک نظریه قانونی در این باره اعلام کردم. از آنجا که این نظر بر زندگی شهری ایران به‌طور وسیعی اثر می‌گذارد، نیاز به توضیح و روشنگری است.

     

     

     

     

     

    مدتی مثنوی یادداشت‌هایم تعطیل شد. حادثه‌ی سخت و تکان‌دهنده‌ی سقوط هواپیما و درگیری‌های پس از آن نه فرصتی برای من می‌گذاشت که مطلبی را بنویسم و نه دل و دماغی برایم باقی مانده‌بود. حالا نیز، شاید عده‌ای انتظار داشته باشند که در باره‌ی آن حادثه نکاتی را بنویسم. البته این کار را خواهم کرد، لیکن نه اکنون. بر اساس قانون و پادمان‌های بین‌المللی تا زمانی‌که ستاد رسیدگی به سانحه نظرش را اعلام نداشته است، هیچ اظهار نظری قانونی تلقی نمی شود و من هم باید به این اصل پایبند باشم. با توجه به اینکه جعبه سیاه هواپیما همین امروز پیدا شد، هر چند سازمان هواپیمایی هنوز رسما تایید نکرده‌است، قاعدتا ستاد رسیدگی به سانحه بر مبنای وظیفه قانونی‌اش به‌زودی اعلام نظر خواهد کرد.در آن زمان مطالبی را پیرامون آن به اطلاع مردم عزیز خواهمرساند.

     

    و اما مهندسی. بحث نظارت و کنترل مهندسی ساختمان‌ها کلاف سردرگمی است. داستان از این قرار است که مالک پول خدمات مهندسی را تماما در ابتدای کار به سازمان نظام مهندسی می‌پردازد. سازمان نظام مهندسی، ناظر را انتخاب می‌کند و مهندس ناظر گزارش‌های خود را به شهرداری می‌دهد. مالک پول خدمتی را می‌دهد که نه حق انتخاب طرف قرارداد خود را دارد و نه حق دریافت گزارش از وی. سازمان، مهندسی را انتخاب می‌کند و به طرز غیر قابل توجیهی ۵% حق‌الزحمه وی را دریافت می‌کند، بدون آنکه مسئولیت قانونی کنترل ساختمان را بر عهده داشته باشد. اگر اتفاقی در حین ساخت رخ دهد، به همین ترتیب هیچ مسئولیتی را نمی‌پذیرد. شهرداری، در حالیکه مسئولیت قانونی کنترل ساختمان را بر عهده دارد، در این وضعیت بلبشو، در عینِ حالیکه پروانه ساختمانی صادر می‌کند و مبلغ گزافی را بابت صدور پروانه و یا فروش تراکم مازاد بر تراکم پایه و عناوین مشابه دیگر که اغلب مبنای قانونی ندارد دریافت می‌کند، عملا شانه از کنترل ساختمان خالی می‌کند. و شهر می‌شود همینی که هست.

     

    برای پایان دادن به این وضعیت بی‌سامان، پر از تضاد منافع و بی‌مسئولیتی، اولین گامی که برداشتم، تهیه پیش‌نویس آیین‌نامه‌ی کنترل ساختمان بود. برای این کار، با توجه به تجربه‌ای که به‌دست آورده بودیم و هم‌چنین مروری بر تجربه‌های دیگر کشورها، پیش‌نویسی را تهیه و در معرض اظهار نظر مهندسان قرار دادیم. این داستان باز می‌گردد به نیمه اول ۱۳۹۴. نهایتا، پیش‌نویس آیین‌نامه را در تاریخ ۵/۱/۱۳۹۵ به دولت تقدیم کردم. پیش‌بینی می‌کردم که با هزاران مقاومت مواجه شود. چون منافع گروه‌هایی زیادی در این وضعیتِ کلاف سردرگماست که مبالغی را دریافت می‌کنند بدون آنکه به کسی حساب‌دهی داشته‌باشند. با این وجود فکر نمی‌کردم که رسیدگی به این آیین‌نامه بر خلاف رویه جاری بیش از دوسال در دولت به‌طول بینجامد و هنوز هم به تصویب نرسیده‌است. از این رو به این فکر افتادم که تا تصویب آن، از اختیارات قانونی خود استفاده نمایم و اصلاحات ممکن را انجام دهم. در گام نخست، برداشت ۵% از حق‌الزحمه مهندسان توسط سازمان‌های نظام مهندسی را لغو کردم. در گام دوم، دستور العمل اجرایی منع تکفل منافع متعارض را ابلاغ کردم که با استقبال گسترده‌ی جامعه مهندسی مواجه شد. و امروز گام سوم را برداشتم و آن تبیین تفکیک وظیفه و مسئولیت نظارت مهندسی از بازرسی ساخت است که قدری در زیر توضیح خواهم داد.

     

    کنترل ساختمان بر اساس قانون دقیقا بر عهده‌ی شهرداری‌ها است. این موضوع بر اساس قانون شهرداری‌ها و قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان پرواضح است. لیکن از آنجا که عده‌ای در این باره تشکیک کردند، موضوع را از معاونت حقوقی ریاست جمهوری نیز استعلام نمودم که دقیقا همین مطلب را رسما اعلام نمودند. وظایف قانونی دستگاه‌ها قابل واگذاری به دیگری نیست بنابراین، شهرداری باید مستقیما در برابر تمام تخلف‌های معماری، شهرسازی و ساختمانی از منظر اینکه مرجع صدور پروانه و مسئول کنترل ساختمان است پاسخگو باشد. اگر ما واجد حکومت قانون به معنی دقیق کلمه بودیم، نمی‌بایست شاهد این  وضعیت شلختگی ساختمانی در تهران و سایر کلان‌شهرها می بودیم. متاسفانه این وضعیت نابسامان اخیرا به شهرهای کوچک نیز تسری یافته‌است. به هر روی، امروز در این‌باره نظریه مشخصی را ابلاغ کردم. مبنی بر اینکه، وظیفه کنترل بر عهده شهرداری است. شهرداری برای انجام این وظیفه‌ی خود می‌تواند مستقیما و از طریق کارکنان مسئول خود بازرسی‌های لازم را انجام دهد و یا آنکه به مهندسان دارای صلاحیت در قالب قرارداد بازرسی ساختمانکار را واگذارنماید. در هر صورت بازرسان ساختمان طرف قرارداد شهرداری هستند. توسط وی انتخاب می‌شوند و حق‌الزحمه خود را نیز ازشهرداری دریافت می‌کنند. و مسئولیت نهایی نیز بر عهده‌ی شهرداری است. وظیفه و ماموریت این  بازرسان منفک از مهندسان ناظر است.

     

    در برابر، مهندسان ناظر مستقیما از سوی کارفرما/مالک انتخاب می‌شوند و باید از سوی کارفرما/مالک بر عملیات اجرایی ساختمان نظارت داشته باشند. به منظور، عدم تکفل منافع متعارض، مهندسان ناظر حق ندارند همزمان مسئولیت بازرسی ساختمان را از سوی شهرداری بر عهده بگیرند. به همان نحو که بازرسان نیز حق ندارند مسئولیت انجام هیچ خدمت مهندسی را برای کارفرمایی/مالکیکه بازرسی ساخت ملک وی بر عهده‌ی آنان است بپذیرند. مهندسان ناظر چون طرف قرارداد کارفرما/مالک هستند، در صورت صلاحدید کارفرما/مالک و درخواست وی می‌توانند همزمان مسئولیت طرح و ساخت ساختمان را در صورتیکه واجد صلاحیت باشند بر عهده بگیرند. البته در این حالت، نحوه‌ی کنترل کیفیت و تضمین کیفیت ساخت در قرارداد باید به روشنی پیش‌بینی شود. لازم به ذکراست که مهندسان ناظر و یا مهندسان مجری ساختمان به حکم قانون و در صورت درخواست رسمی شهرداری و یا وزارت راه‌وشهرسازی با حفظ اسرار تجاری مالک، گزارش‌های فنی درخواستی این مراجع را دراختیارشان قرار خواهند داد. البته، این موضوع رافع مسئولیت شهرداری‌ها در انجام بازرسی مستقل از ساختمان نیست.

     

    امیدوارم که گام سوم، گام بزرگی در ایجاد نظم و سامان در صنعت ساختمان باشد. تا هم مالک بتواند بر اساس حقوق شهروندی و حقوق مدنی خود طرف قرارداد خدمات مهندسی خود را انتخاب کند هم شهرداری‌ها نیز با بازرسی مستقل از صحت جریان ساخت‌وساز در قلمرو مسئولیت‌شان مطمئن شوند و مسئولیت قانونی بپذیرند. مهندسان نیز امکان ارائه خدمات  مهندسی حرفه‌ای و قابل قبول راپیدا کنند و اعتماد مردم را به درستی خدماتشان کسب کنند. و در نهایت سازمان‌های نظام مهندسی به مسئولیت اصلی خود که اعتلای مهندسی و تنسیق امور مهندسان است بپردازند و از توزیع کار دست بردارند.

     

    *عباس آخوندی – وزیر راه و شهرسازی

     

    اسفندماه/۱۳۹۶

    Read more
  • ایران و پاکستان بر توسعه همکاری برای نوسازی بافت های فرسوده توافق کردند

    ویزیر راه و شهر سازی در سفر به کشور  پاکستان، از روند نوسازی و بازآفرینی بافت قدیمی شهر لاهور مرکز ایالت پنجاب دیدن کرد.

    به  گزارش روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به نقل از خبرگزاری  ایرنا، دکتر عباس اخوندی  در این سفر همچنین در دیدار با 'کامران لاشاری' مسئول میراث فرهنگی و مرمت بناهای تاریخی ایالت پنجاب پاکستان در خصوص گسترش روابط دوجانبه برای نوسازی بافت های فرسوده با وی تبادل نظر کرد.

    وزیر راه و شهر سازی همچنین در این  دیدار از روند نوسازی بافت فرسوده شهر لاهور از نزدیک در جریان روند اجرای این طرح قرار گرفت.

     دکترآخوندی در دیدار با 'مرتضی جعفری' رییس دانشگاه ملی هنر و معماری لاهور، 'فضل احمد خالد' رییس دانششاه مهندسی و فناوری لاهور و 'شهنواز زیدی' رییس دانشکده معماری و طراحی دانشگاه تکنولوژی و فناوری اطلاعات لاهور با آنان در خصوص گسترش همکاری های دو جانبه برای تبادل دانشجو، رونق گردشگری فرهنگی و تبادل تجربیات تحقیقات و فناوری به تبادل نظر پرداخت.

    وزیر راه و شهرسازی کشورمان همچنین روز شنبه در سفر به لاهور پاکستان از چند مکان تاریخی این شهر نظیر 'قلعه شاهی، مسجد پادشاهی، حمام شاهی و مسجد وزیرخان' این شهر واقع در بافت تاریخی شهر دیدن و با حضور در دبستان اقبال لاهوری، با نوادگان این شاعر بزرگ دیدار و گفت و گو کرد.

    هیات ایرانی با حضور بر مزار علامه اقبال لاهور فیلسوف و شاعر شهیر پاکستان و ستاره بلند شرق، با اهدای تاج گل به وی ادای احترام کرد.

    Read more
  • بازآفرینی شهری؛ اصلی‌ترین مساله ۲۰ سال آینده ایران

    عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه اصلی ترین مسئله در ۲۰ سال آینده ایران بازآفرینی شهری خواهد بود؛، گفت: اگر به این مساله پرداخته نشود این بیماری و گرفتاری تعمیق پیدا می‌کند.

    به گزارش روابط عمومی شرکت باز آفرینی شهری ایران به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، جلسه ستاد بازافرینی شهری استان سمنان در استانداری آن شهر به ریاست عباس اخوندی وزیر راه و شهرسازی و با حضور شهاب‌الدین چاووشی استاندار سمنان، هوشنگ عشایری مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، خیرالله خادمی مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل و جمعی از مدیران و مسئولان استانی برگزار شد.

    وزیر راه و شهرسازی در این جلسه به تشریح سیاست‌های طرح جامع بازآفرینی ملی پرداخت و مزایای اجرای برنامه محله محوری و معایب عدم توجه به بافت‌های میانی شهری را تشریح کرد. آخوندی در این جلسه، تصریح کرد: اصلی‌ترین مساله در ۲۰ سال آینده ایران بازافرینی شهری خواهد بود که اگر به آن پرداخته نشود این بیماری و گرفتاری تعمیق پیدا می‌کند. به طوریکه هرچه به حاشیه برویم گرفتاری در بافت میانی شهر بیشتر می‌شود.

    وی در ادامه با اشاره به گزارش ارایه شده در حوزه ایمین راه و راهداری، اظهار داشت: پیشنهاد افزایش توقفگاه های راهی، مورد استقابال وزارت راه و شهرسازی است. با توجه به درآمدزایی آنها می‌توان اراضی موردنیاز را تامین کرد. البته به شرطی که از داخل استان سرمایه‌گذاران آن معرفی شوند.

    عباس آخوندی در جلسه ستاد بازآفرینی شهری استان سمنان اظهار داشت: طبق آمار ارائه شده در جلسه، 19میلیون نفر در بافت ناکارآمد شهری زندگی می‌کنند. لذا سوال اصلی این است که آیا توسعه شهری می‌تواند مساله را حل کند؟

    وی افزود: در تجربه ۴۰ ساله بعد از انقلاب بحث اصلی در جهت توسعه شهرها بوده است و از سال ۷۲ تا ۷۶ تراکم جمعیت شهری به کمتر از ۴۰ نفر در هکتار رسیده بود و شهر به طور مرتب گسترش یافت اما گزارش کنونی حاکی از کاهش جمعیت شهری است.

    وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه « علی رغم توسعه شهر مساله اصلی شهر رفع نشده است» گفت:  بحث اصلی ما این است که چرا بازآفرینی شهری انتخاب شد؟ طرح‌های زیادی مانند شهرهای جدید و مسکن مهر اجرا و در مقابل شهرها نیز بزرگ شد اما مشکلی از مرکز شهرها، بافت میانی و حاشیه نشینی رفع نشد.

    آخوندی تصریح کرد: پس نشان می‌دهد ما مساله جدی در سکونت داریم در حالیکه بحث اصلی در داخل شهر است. در جایی که ما همواره به دنبال ساخت مسکن هستیم اما مشکلات شهرها به قوت خود باقی است.

    وی گفت: قلب شهرها در حال فرسودگی است اما ما اندام‌های آن را توسعه می‌دهیم. این اتفاق نه تنها در گرمسار، دامغان و شاهرود  بلکه در تمام شهرهای ایران رخ می‌دهد. در واقع سیاست شهرسازی توسعه در پیرامون شهرها بوده در حالی که مشکلات در مرکز شهر است.

    وزیر راه و شهرسازی افزود: اینکه بافت‌های میانی خود را با بافت‌های جدید تطبیق دهند کار بسیار سختی است. تمام مفهوم هویت، شهر، تاریخ و فرهنگ در بافت میانی است و الباقی جنبه پروژه دارند، لذا می‌خواهیم مفهو را عوض کنیم.

    آخوندی گفت: ۱۰ ها پروژه می‌توان اطراف دامغان و سمنان تعریف کرد بنابر این بسیار مهم است که به جای پرداختن به کمیت به کیفیت پرداخته شود و این یک اقدام بنیادین است.

    وی تصریح کرد: از مسکن مهر هیچ هویتی بر نمی‌آید اما با اجرای بازآفرینی شهری هویت حاصل می‌شود. مگر می‌شود هویت‌های فرهنگی و تاریخی را نادیده گرفت.

    عضو کابینه دولت دوازدهم اظهار داشت: میزان خودکشی و انواع بزه‌های اجتماعی در بافت‌های بی اصالت رخ می‌دهد در حایکه به خاطر وجود شبکه‌های اجتماعی در بافت‌های تاریخی کمترین بزه‌ها رخ داده و مشکلاتی که امروز در این بافت‌ها رخ می‌دهد به خاطر خروج مردم از این بافت‌ها است.

    وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: چه از بحث هویتی و شهری و چه اقتصاد شهری باید به برنامه بازآفرینی شهری بپردازیم. در زمانی که وزیر مسکن و شهرسازی بودم تمام بنگاه‌های تابعه وزارت خانه به غیر از شرکت بهسازی و نوسازی شهری ایران را واگذار کردم زیرا اصلی ترین مساله ما خود بافت است و مساله باید در خود بافت حل شود.

    آخوندی تاکید کرد: نکته‌ای که در بحث بازآفرینی شهری وجود دارد فقط شامل مباحث اقتصادی، کالبدی و اجتماعی نیست بلکه همه این مباحث در کنار هماهنگی با سبک زندگی مردم است و برای اجرای این کار پیچیده هر بخش از اقدامات به یکی از دستگاه‌ها و نهاد‌ها متصل می‌شود.

    وی به تشریح علت تمرکز بر محله محوری پرداخت و گفت: محله کوچکترین سلولی است که می‌تواند خود را سر پا نگه دارد، زیرا محله می‌تواند همبستگی اجتماعی و روابط انسانی ایجاد کند.

    وزیر راه و شهرسازی افزود: علت انتخاب طرح بازآفرینی شهری بر این اساس است که محله ها مرکز زایش ثروت و سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی است.  در خلق مجدد قطعا رده‌ها و رگه‌های تاریخی است که نمی‌توان آن را فراموش کرد و بخش بعدی زندگی مدرن است. که حفظ پیوستگی در این بافت کار بسیار سختی است.

    آخوندی به تشریح برنامه بازآفرینی شهری از لحاظ اجرایی پرداخت و گفت: کار بسیار ساده‌ای کرده و نیازهای زیربنایی مانند مدرسه، درمانگاه، فضای سبز، بازار و مسکن را شناسایی کرده ایم و مشخص شده که بخش‌های ارائه کننده خدمات از سوی دولت مرکزی و محلی تامین شود و بخش بازار و مسکن از سوی مردم انجام می‌شود.

    وی تصریح کرد: درگیر کردن دولت در بخش دوم پاشنه آشیل خواهد بود. از این رو دولت فقط باید در بخش زیربنایی و روبنایی دخالت کند و در این صورت مردم خود به خود وارد بازار و مسکن می‌شوند. اگر دولت وارد بخش مسکن شود دو مرتبه گرفتار دامی می‌شود که مسکن مهر شد و هزاران میلیارد سرمایه گذارای می‌شود اما شهرها به شکل اولیه می‌مانند.

    عضو کابینه دولت دوازهم یادآور شد:‌ در برنامه جامع اقدام مشترک وظایف دستگاه‌های مختلف باید تفکیک شود.

    وزیر راه و شهرسازی با اشاره به برنامه اقتصادی ارائه شده برای خرید مسکن از سوی وزارت راه و شهرسازی گفت: این سیاست معطوف به پس انداز شده که طرح و ایده اصلی ما بود و باید به همین ایده بپردازیم. زیرا اقدام به خرید مسکن از طریق پس انداز اقتصاد خانوده را نظم می‌دهد، در اقتصاد کلان موجب تجهیز منابع می‌شود و نیازی به پرداخت یارانه نیست.

    وی افزود: هر پروژه با طرحی که به یارانه متکی شود آن طرح شکست خورده است. زیرا آخر کار تامین مالی آن به مشکل  بر می‌خورد . اما طرحی که ما برای خرید مسکن ارائه کرده‌ایم مارآمد و با دوام است. در صندوق مسکن یکم بدون سقف عمل می‌شود و برای شهر سمنان تسهیلات درییافتی یک زوج ۱۲۰ میلیون تومان است، ضمن اینکه مبلغ پس انداز برگردانده می‌شود.

    آخوندی خاطرنشان کرد: استان سمنان با سابقه تاریخی دیرینه نیاز به اقدامات ویژه دارد و بافت تاریخی آن بسیار با اهمیت است و به کمک استاندار، فرمانداران، شهرداران و نمایندگان موفق خواهیم شد.

    Read more
  • بازگشت به نظام معرفتی ایرانی- اسلامی، راهکار توسعه در چشم‌انداز ایران شهری

    برون‌رفت از چالش غربت ایران در ایران؛ بازخوانی اندیشه و تمدن ایران‌شهری است/ ریشه‌یابی پدیده ازجاکندگی اجتماعی و گسست هویتی در شهرهای ایران/ بازگشت به نظام معرفتی ایرانی- اسلامی، راهکار توسعه در چشم‌انداز ایران شهری

    وزیر راه‌ و شهرسازی در گفت‌وگویی تفصیلی به ریشه‌یابی پدیده ازجاکندگی اجتماعی و گسست هویتی در شهرهای ایران پرداخت و راهکار مقابله با این پدیده‌ها و قرار گرفتن ایران در مسیر توسعه را بازگشت به نظام معرفتی که ریشه در اعماق این سرزمین دارد، دانست.

    شهرهاي ما به گسستگي هويتي از پيشينه تاريخي و فرهنگي خود دچار شده‌اند. عده‌اي ريشه آن را در نزاع فرهنگي ما با غرب و عده‌اي در توسعه اجتناب ناپذير شهرها مي‌دانند. به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی به نقل از «اعتماد»، عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی در گفت‌وگوی پیش رو در ترسیم وضعیت حاضر ابتدا تصویری از وضعیت متعارض ایران در دوران نوگرایی می‌گوید. آشکارترین جلوه این تعارض را هم از جهت مفهومی و هم از جهت کارکردی در زندگی شهری در قالب چالش و حرکت به مفهومِ عام آن (Mobility) و زیست‌پذیری (liveability) می‌بیند.

    او در ادامه بزرگ‌ترین چالش را در غربت ایران در ایران می‌بیند. از همین‌روی راهکار را در بازخوانی اندیشه و تمدن ایران‌شهری جست‌وجو می‌کند. به گمان او صلح و امید اجتماعی در رهگذر بازجان‌گرفتن تمدن ایران‌شهری در قلمرو این تمدن به‌دست خواهد آمد. خوشبختانه، نشانه‌های زندگی در این تمدن هم‌چنان یافت می‌شود. بنابراین، هم‌چنان می‌توان چشم‌انداز امیدورانه‌ای را ترسیم کرد.

    امروز وضع ایران شهر ما از منظر شما چگونه است؟ ضمن اینکه فکر می‌کنید گروه‌ها و طبقات اجتماعی از زندگی در ایران‌شهر ما تا چه حد راضی‌اند؟

    نیازی به توضیح فراوان درباره این موضوع نیست که ایران‌شهر ما در چه وضعیت پرچالشی قرار دارد. در همین زمستان امسال دیدید که برای نفس کشیدن در تهران با مشکل جدی مواجه بودیم؛ در حال حاضر نیز امکان زندگی در تهران از جهت منابع زیستی و هم از نظر روابط اقتصادی وجود ندارد. ما نزدیک به ۵ میلیون فقیر در پیرامون شهر تهران بزرگ با ۱۲ تا ۱۳ میلیون نفر جمعیت داریم. از جهت انواع بزه‌ها هم نیازی به گفتن نیست. وجود از هم گسیختگی اجتماعی و بحران هویت در تهران و دیگر شهرهای ایران نیاز به اثبات ندارد و من می‌خواهم در این نشست درباره ریشه‌های آنها سخن بگویم.

    وجود مشکل حرکت در فضای شهری کشور کاملا قابل مشاهده است. برای جابه‌جایی در تهران روزانه ساعت‌ها باید وقت گذاشت، از همه مهم‌تر مشکل حرکت در اندیشه‌ها و نمادها را داریم. در زمینه تاریخ و مشکلات تاریخی حرکت در طول زمان نیز حرف برای گفتن بسیار است. ما در ایران‌شهر دچار یک چالش بنیادین هم از جهت حرکت و هم زیست و زندگی هستیم. بنابر این رضایتمندی طبقات مختلف اجتماعی اندک است.

    ریشه مشکلاتی که به آن اشاره می‌کنید در کجاست؟

    نمی‌توانیم به عنوان یک مسوول از این مشکلات چشم‌پوشی کنیم، واقعیت این است که جوانان ما هراس سنگینی از آینده دارند. نکته کلیدی و بنیادی سخن من این است که ریشه مشکلات در «از‌جاکندگی اجتماعی» است؛ ما دچار از جاکندگی هویتی، تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و... هستیم. در غربت قرار گرفتن مفهوم ایران این وضع را ایجاد کرده است: من در میان جمع و دلم جای دیگر است. در ایران زندگی می‌کنیم ولی درکش نمی‌کنیم.

    مقصودتان از مفهوم ایران، دولت - ملت است؟

    نه. منظورم فهم از هستی موضوعی به نام ایران است. هستی ایران در مجموعه فراگرد فکری، تاریخی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و بطور کلی در یک نظم معرفتی معنی پیدا می‌کند و نه در یک چارچوب جغرافیایی صرف به نام ایران.

    اجازه بدهید یک مرحله به عقب برگردیم، به آن نظام معنایی که همراه ایران است: حکمت ابن سینایی، حکمت سهروردی و... وقتی درباره ایران صحبت می‌کنیم، منظورمان نظام معرفتی و مهجور مانده از این نظام است. برای بازخوانی و بازگشت به توسعه ایران باید به یک نظام معرفتی که ریشه در اعماق سرزمین دارد و اکنون با مدرنیته درگیر شده است برگردیم؛ البته فقط قصد بیان دردها و رنج‌ها را ندارم بلکه می‌خواهم چشم‌انداز نیز ارایه دهم. باید بدانیم که چشم‌انداز یک داد و ستد است باید چیزهایی را از دست بدهیم و چیزهایی به دست بیاوریم مشکل این است که فکر می‌کنیم در چشم‌انداز باید همه‌چیز را با هم داشته باشیم.

    مسائل اقتصادی و دیدگاه‌هایی که مثلا لیبرالیسم مطرح می‌کند چقدر در پدید آوردن وضع امروز موثر بوده است؟

     کارل پولانی، اندیشمند مجارستانی مقیم امریکا که پس از مهاجرت به این کشور کتاب تغییر بزرگ را در ۷۰ سال قبل نوشت در کتابش اندیشه‌ای مطرح کرد که هنوز هم که هنوز است جای توجه و بررسی دارد. وی در نقد لیبرالیسم که عمدتا بر محور اقتصاد و آن هم ایدئولوژیک و جهانی است صحبت می‌کند. بزرگ‌ترین مشکل لیبرالیسم از نظر پولانی این است که مفهوم اقتصاد را از بستر اجتماع جدا می‌کند و می‌خواهد اقتصادی بسازد که جایگاهی در اجتماع ندارد. در واقع دچار از‌جا‌کندگی اجتماعی شده است. مشکل لیبرالیسم این است که می‌خواهد برای همه جهان یک نظریه ثابت بدهد. البته این مشکل در سوسیالیسم به شکل بسیار حادتری دیده می‌شود و تجربه از جاکندگی در ایران از نوع سوسیالیستی آن است.

    این نظریه پولانی بود که البته هنوز هم در دنیا راجع به آن بحث می‌شود. این اندیشمند لهستانی می‌گوید این نظریه در مرحله اجرا امکان وقوع ندارد چون زندگی از اقتصاد قابل تفکیک نیست و اقتصاد بخشی از زندگی اجتماعی است. نتیجه اجرای یک امر غیرممکن به انواع مشکلات منجر شده و به توسعه تعارض و انواع ناآرامی‌های اجتماعی می‌انجامد.

    می‌خواهم با کمک گرفتن از نظریه از‌جا‌کندگی اجتماعی پولانی این موضوع را بگویم که از‌جا‌کندگی تنها در اقتصاد نیست ما از‌جا‌کندگی را در همه حوزه‌ها اعم از فرهنگ، اجتماع، سیستم، اقتصاد و... هم می‌بینیم. از‌جاکندگی بحثی فراتر از اقتصاد صرف است. نتیجه از‌جاکندگی اجتماعی در ایران منجر به کالایی شدن (کمودیفیکیشن) همه‌چیز شده است. زندگی ایران پس از ازجاکندگی منجر به کالایی شدن همه‌چیز و قابل خرید و فروش شدن همه‌چیز شده است: شهر، قانون، آب، هوا، رودخانه و... را به راحتی خرید و فروش می‌کنند.

    مفهوم کالایی شدن را چه کسانی دنبال می‌کنند؟

    کسانی که می‌خواستند شهر را اداره کنند دیدند به وضعیت امتناع و غیرقابل اداره شدن شهر رسیده‌اند. اولین چیزی که به ذهنشان رسید این بود که شهر را بفروشند. در اوایل فقط کوه‌پایه‌ها را می‌فروختند و ساختمان می‌ساختند اما بعد به تدریج همه منابع زیستی، آب و هوا، رودخانه و همه‌چیز را به فروش گذاشتند. بنابراین بلافاصله بعد از بحث از‌جا‌کندگی با مفهوم کالایی شدن مواجه شدیم که در این مفهوم، همه‌چیز کالاست.

    حتی کسانی که می‌خواستند راه‌حل بدهند هم در چنبره کالایی شدن گرفتار شدند. مگر مسکن مهر غیر از این است که برخی می‌خواستند یک‌سری انسان‌هایی که کالا هستند را در خانه‌هایی که انبارند جای دهند؟ در هر جای کشور که خواستند انبار و قفسه‌هایی ساختند و مردم را در آنها چیدند. در مسکن مهر نه شهر می‌بینیم، نه مقام انسان. در مسکن مهر نه ساختار اجتماعی وجود دارد و نه حتی ساماندهی شهری دیده شده است، فقط یک سری قفسه هستند که می‌توانید در آن انسان یا هر کالای دیگری بگذارید.

    مفهوم کالایی‌شدن تنها مختص لیبرالیسیم است؟

    نه، در سوسیالیسم این مفهوم به صورت حادتری دیده‌ می‌شود. سوسیالیسم هم ساحت زندگی انسان را به تعارض طبقاتی تبدیل می‌کند و می‌خواهد همه انسان‌ها را بدون توجه به ویژگی‌های متفاوت آنان و بدون توجه به حق انتخاب آنان در یک جامعه به اصطلاح بدون طبقه به پیش براند: یعنی افراطی‌تر از لیبرالیسم. سوسیالیسم از ابتدا و از اساس به هویت جوامع بی‌اعتقاد است اگر شما به نوشته‌های عامیون یا اعضای حزب توده در دهه ۲۰ بنگرید درمی‌یابید که تمام افتخارشان این است که هیچ تعلقی به هیچ سرزمینی ندارند. اصلا از‌جا‌کندگی شعارشان است نه نتیجه اعمال‌شان.

    ریشه این عدم احساس تعلق در ایران از چه زمانی قابل پیگیری است؟

    مفهوم ازجاکندگی و غربت در وطن به شکلی ضعیف‌تر قبلا هم در ایران بوده اما شکل افراطی آن بعد از مشروطه است. این هم شعری از شفیعی کدکنی در توصیف این حس:

    طفلی به نام شادی، دیریست گم شده‌ست

    با چشم‌های روشن برّاق با گیسویی بلند،

    به بالای آرزو

    هرکس ازو نشانی دارد،

    ما را کند خبر

    این هم نشان ما:

    یک سو، خلیج‌فارس

    سوی دگر، خزر

    البته با انقلاب آی‌سی‌تی مفهوم از‌جا‌کندگی هر روز عمیق‌تر می‌شود.

    به نظر شما دلیل این از‌جا‌کندگی‌ از بستر اجتماعی و کالایی شدن را در کجای تاریخ کشورمان باید جست‌وجو کرد؟

    اگر نگاهی تاریخی کنیم، می‌بینیم که سیدجواد طباطبایی درباره نظریه انحطاط تاریخ در ایران می‌گوید ما دو شکست بزرگ تاریخی بعد از اسلام داریم که یکی در چالدران و دیگری ترکمنچای است. بعد از شکست چالدران شاهد روی کار آمدن صفویه هستیم. صفویه آنچه از شکست یاد گرفت و برای ما به ارث (از جهت معرفتی) گذاشت این بود که ایران را با برگشت به سنت، یک بار دیگر یکپارچه و متحد کرد. آنها با طرح مفهوم «مرشد کامل» ایران را یکپارچه کردند اما اگر دقت کنیم آغاز صفویه، پایان رنسانس در غرب است و پدیده مدرنیته به تدریج به غرب شکل تازه‌ای می‌بخشد بنابراین از آن شکست یاد گرفتیم که باید همه‌چیز را درونی کرده و در عین حال داد و ستد با جهان بیرون را بیشتر کنیم. البته نحوه درونی کردن امور در دوران صفویه جای نقد بسیاری دارد و عده‌ای بر این باورند که ناتوانی کنونی ما در بازتولید مفاهیم در ایران به نحوه‌ای بازتعریف صفویان از هستی ایران باز می‌گردد و ریشه مشکلِ کنونی ما همان‌جاست.

    یک بار دیگر در ترکمنچای شکست خوردیم این‌بار سیاست معکوس اتخاذ شد. پس از این شکست سیاست باز کردن آغوش به روی جهان غرب را در پیش گرفتیم که وجه غالب آن حرکت به سمت نظریه‌های چپ‌گرایانه و سوسیالیستی بود. شکل‌گیری عامیون در تهران، حزب دموکرات در گیلان، چپ گرایان در آذربایجان و نهایتا ایجاد حزب توده در سراسر کشور از آثار این شکست بود. این صورت مساله‌ای به نام «ایران» و هستی آن از اندیشه آنان در برون‌رفت از مشکلات حذف می‌شود.

    می‌بینید که پشت کردن به کل میراث معنوی، اقتصادی، زیستی و... چه به شکل چپ آن و چه به شکل لیبرالیستی آن در تاریخ کشور وجود دارد ولی آنچه در هر دوی این جنبش‌ها دیده می‌شود این است که مفهومی به نام «هستی معنوی ایران» در آنها جایی ندارد. بنابراین بی‌وزنی‌ای که الان داریم تصادفی نیست بلکه برمی‌گردد به یک ریشه تاریخی و از‌جا‌کندگی اجتماعی که به سوداگری مطلق منجر شده است. به نحوی که وقتی برای جوانان ایرانی از بازار آزاد بحث می‌شود آنچه در ذهنشان شکل می‌گیرد یک نوع بی‌قانونی، لاقیدی و عدم تعهد به همه‌چیز است در حالی که اصل نظام بازار رقابتی در دل خود چنین چیزی ندارد اما ناتوانی در بازتولید و خلق مجدد مفاهم هستی‌شناسانه در ایران، موجب فزونی‌یافتن تعارض‌ها به‌جای یافتن راهی برای برون رفت شده است.

    ما چقدر فرصت داشته‌ایم و تلاش کرده‌ایم تا خودمان را به این تاریخ و فرهنگ پیوند بزنیم؟

    الان متاسفانه این منابع تاریخی و میراث فرهنگی که در کشور داریم روی دوش عده‌ای سنگینی می‌کند و فکر می‌کنند اگر این آثار تخریب شوند و برج به جای آنها ساخته شود از شرشان راحت می‌شویم. الان چقدر از فضای چهارباغ اصفهان باقی مانده؟ چه مقدار از فضای ۳۰ سال پیش پیرامون حرم مطهر امام رضا(ع) باقی مانده است؟ این سوداگری همه منابع تاریخی را مزاحم خود می‌داند.

    اصلا چرا مفهوم و اندیشه «ایران» اینقدر برای ما مهم است؟

    چون این مفهومی است که تمام هستی و هویت ما را تبیین می‌کند. البته در همه کشورها هم اینگونه است برای فرانسوی‌ها پاریس و برای ایتالیایی‌ها رم و اندیشه رم اهمیت دارد. وقتی می‌گوییم ایران را گم کرده‌ایم به این معناست که با آنچه داریم نمی‌توانیم ارتباط برقرار کنیم و می‌خواهیم تغییرش دهیم. همچنان ساکنان آپارتمان وقتی به ساختمان‌های قدیمی کاشان می‌روند احساس تعلق به مکان دارند اما محلات امروزی هیچ حس تعلقی برای شما ندارد. بنابراین وقتی راجع به ایران حرف می‌زنیم درباره جایی سخن می‌گوییم که هستی ما را تعریف می‌کند و به‌یادمان می‌آورد. به آن حس تعلق داریم و دوستش داریم.

    نمادهای شهری و الگوهای فیزیکی فرهنگی ما مثل فضاهای عمومی چقدر در ادبیات و فرهنگ ما قابل جست‌وجو هستند؟

    ببینید؛ فضای عمومی یا عرصه عمومی جایی است که هویت اجتماعی ما را شکل می‌دهد و بازتاب می‌دهد. بنابراین، به آن حس تعلق داریم و در آن فضا گفت‌وگو می‌کنیم. اما آیا می‌توان از اینگونه فضاها بدون داشتن عقبه نظام معرفتی صحبت کرد؟ یک فضای عمومی مانند کتابخانه ملی را در نظر بگیرید؛ آیا کتابخانه ملی می‌تواند جایگزین فضای مسجد شاه تهران یا تکیه دولت شود؟ فضای عمومی یا عرصه عمومی جایی است که با آن رابطه ذهنی برقرار می‌کنیم.

    حافظ می‌گوید: در خرابات مغان نور خدا می‌بینم / این عجب بین که چه نوری ز کجا می‌بینم / جلوه بر من مفروش‌ای ملک الحاج که تو / خانه می‌بینی و من خانه خدا می‌بینم. خرابات مغان؛ در این شعر همان فضای عمومی است که اولین هسته‌های هویتی ما را شکل داده است. البته این فضا در طول زمان شکل‌های مختلفی پیدا می‌کند؛ مسجد یا خانقاه. لیکن روح و جوهر وابستگی و ارتباط به عالم اعلی در فضای اجتماعی ایران هم‌چنان محفوظ می‌ماند. اگر بخواهیم تفسیر جدید از این عبارت بر اساس مفاهیم جامعه‌شناسی ارایه دهیم خرابات مغان همان عرصه عمومی است؛ جای عشق ورزیدن و مبداء هستی باز گشتن است. چون نظام معرفتی آن نور است. نوری که در بن مایه حکمت و اندیشه ایران‌شهری جای دارد. این غزل بسیار پرمعناست اولا پیوستار تاریخی را در آن می‌بینیم: حافظ مسلمان به خرابات مغان برای بیان فضای عمومی در اندیشه ایران‌شهر باز می‌گردد. ثانیا باید پرسید حافظ کیست؟ محبِ خدا که مجلای ایران است که شمارا دوست و شما او را دوست دارید. ثالثا نظام معرفتی‌اش چیست؟ نوری است که در خرابات مغان وجود دارد، یعنی در عرصه عمومی مبتنی بر نور و عشق.

    وقتی همه از فرهنگ صحبت می‌کنند بر لزوم گسترش فضاهای عمومی تاکید دارند، اما آن فضای عمومی کجاست؟ آن عرصه‌ای که در آن از عشق بتوان سخن گفت کجاست؟ وارد بحث فلسفی نمی‌شوم ولی نکته بسیار مهمی که به اجمال آن را بیان می‌کنم بحث پدیدارشناسی مفهوم «ایران» است. آنچه در حکمت ایرانی می‌بینید همواره جنگ میان نور و تاریکی است. نور است که می‌تواند جهان را به شما پرده به پرده بنمایاند. تمام این جهان پر است از حکمت و مفهوم «ایران» پرده‌ای است که هر لحظه می‌توان در آن نقشی دید. البته این نظام فکری با پوزیتیویسم (اثبات‌گرایی مادی) فاصله دارد. من منکر اثبات‌گرایی نیستم اما باید دانست که این مکتب فکری برای طبیعیات است و در حوزه‌های دیگر باید پرواز کرد و پرده‌های دیگری از جهان هستی را دریافت.

    حافظ در جایی دیگر می‌گوید: مشکل خویش بر پیر مغان بردم دوش/ کو به تایید نظر حل معما می‌کرد. در اینجا باز حافظ وقتی مشکل معرفتی می‌یابد به پیر مغان برمی‌گردد. این پیوستار تاریخی را در اندیشه حافظ می‌بینید نظام معرفتی آن هم جالب است همه جهان آینه اسماءالله هستند: دیدمش خرم و خندان قدح باده به دست یعنی فراتر از پوزیتیویسم اثباتی حرکت می‌کند و در این آینه هر لحظه نقشی جدید می‌بیند.

    وقتی به نظام معرفتی فکر می‌کنیم این نظام بر فهم ما از گیتی و نحوه زندگی اثر دارد، گفت: ما در نظام حکمی ایران مفهومی پدیدارشناسانه به نام نور داریم که مهم است این نور از چه زاویه‌ای به پدیده‌ها تابانده شود و به شما تصاویر مختلفی ارایه می‌دهد و در نتیجه چه فضاهایی برای زندگی خلق می‌شود. سعدی می‌گوید: سروی به لب جویی، گویند چه خوش باشد/ آنان که ندیدستند سروی به لب بامی/ روزی تن من بینی قربان سر کویش/ وین عید نیست الا به هر ایامی. سعدی با یک پدیده طبیعی رشد سرو لب جوی مواجه می‌شود و از این سرو لب جوی هزاران سرو دیگر خلق می‌کند. وی می‌گوید سرو لب بام، اما آیا سرو، لب بام هم رشد می‌کند؟ این هستی‌شناسی وی است که هر چیزی را به عالم بالا ارجاع می‌دهد. قدرت خلاقیت سعدی هم از همین نگاه پدیدارشناسانه وی نشأت می‌گیرد. در حالی که در نگاه پوزیتیویستی سرو لب جوی همواره سرو لب جوی بوده است که از این اندیشه نباید انتظار خلاقیت ذهنی داشت اما این حکمت ایرانی است که از سرو لب جوی، به سرو لب بام می‌رسد.

    سعدی می‌گوید: همه بینند نه این صنع که من می‌بینم/ همه خوانند نه این نقش که من می‌خوانم/ آن عجب نیست که سرگشته بود طالب دوست/ عجب اینست که من واصل و سرگردانم و سپس خاطرنشان کرد: صنع الهی را همه می‌بینند اما سعدی جور دیگر می‌بیند که فراتر از پوزیتیویسم مادی است و اینجاست که مفهوم وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت در زندگی ما نقش می‌بندد. به تعبیر حافظ: پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت/ آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد؛ باز می‌بینیم که صنع جلوه‌های گوناگون دارد حافظ در اینجا وحدت در کثرت و کثرت در وحدت را به هم پیوند می‌دهد.

     اگر به نظام معرفتی ایرانی، حکمت ایرانی و مفهوم نور برگردیم، آیا اجرای این مفاهیم در هر قالبی امکان‌پذیر است و آیا می‌توان با این اندیشه‌های بلند در چنین شهرهای آشفته‌ای زندگی کرد و به نظام معرفتی ایرانی پایدار بود؟

    اینکه به حکمت ایرانی - اسلامی پایبندیم نباید فقط به شعار ختم شود و در عمل هیچ تغییری در کیفیت زندگی‌مان رخ ندهد. در معرفت ایرانی شما نمی‌توانید معرفت را مستقل از عمل دریابید و معرفت محصول عمل است. تفکیک حکمت‌ها به نظری و عمل یک تفکیک یونانی است. در حکمت این دو همواره به‌هم پیوسته‌اند. از نظر ما اساسا معرفت پرده پرده است و شما به هر پرده‌ای از معرفت رسیدید، نیاز به معرفت جدیدی برای حرکت به پرده دیگر دارید. بنابراین امکان تفکیک از کیفیت زیست و حکمت ایرانی وجود ندارد.

    میان نحوه بودن و نحوه فهم ارتباط قوی وجود دارد. کیفیت زندگی در نظام شهرسازی بسیار مهم است. اما آیا کیفیت زندگی فقط شاخص‌های مادی دارد یا باید به شاخص‌های معنوی از زندگی هم برگردیم؟ مشکل اینجاست که وقتی وارد کیفیت زندگی می‌شویم تفسیر می‌شود به «شهر خوب» و برای آن مشخصات مادی تعریف می‌کنیم. من با مشخصات شهرخوب هیچ مشکلی ندارم. فقط می‌گویم کافی نیست. در شهر خوب وضع ذهنی هم مهم است. باید «ایران» را در این میان یافت. وقتی می‌خواهید «ایران» را در این کیفیت زندگی بیابید دنبال آینه و خرابات مغان و پیر مغان و نور باشید تا پرده پرده معرفت‌تان افزایش یابد. بحث بسیار هم در حکمت ما این است که شیوه وجود و زیست ما به فهم ما اثر می‌گذارد هر تغییری در فهم و معرفت مستلزم تغییر در شیوه وجودی است: ما زنده به آنیم که آرام نگیریم/ موجیم که آسودگی ما عدم ماست.

    نکته مهم دیگر این است که وقتی می‌گوییم حکمت ایرانی مبتنی بر حکمت نور در برابر ظلمت است هم به دانش برمی‌گردد و هم به عمل. اگر می‌گوییم دانش نور است عمل هم نور است و اساسا نور مبتنی بر عمل به دانش است. این آیه از قرآن می‌گوید: یوْم تری الْمُومِنِین والْمُومِناتِ یسْعی نُورُهُمْ بیْن أیْدِیهِمْ وبِأیْمانِهِمْ بُشْراکُمُ الْیوْم جنّاتٌ تجْرِی مِنْ تحْتِها الأنْهارُ خالِدِین فِیها ذلِک هُو الْفوْزُ الْعظِیمُ: می‌گوید روزی را می‌بینی که مومنین و مومنات نورشان پیشاپیش آنها حرکت می‌کند و راه را نشان می‌دهد و آنها را به جنات مخلد و جاودان راهنمایی می‌کند که این سعادت بشری است اما در ادامه در آیه بعد می‌خوانیم: یوْم یقُولُ الْمُنافِقُون والْمُنافِقاتُ لِلّذِین آمنُوا انْظُرُونا نقْتبِسْ مِنْ نُورِکُمْ قِیل ارْجِعُوا وراءکُمْ فالْتمِسُوا نُورًا فضُرِب بیْنهُمْ بِسُورٍ لهُ بابٌ باطِنُهُ فِیهِ الرّحْمةُ وظاهِرُهُ مِنْ قِبلِهِ الْعذابُ. یعنی: دیگران به مومنان می‌گویند که به ما نگاه کنید تا ما از نور شما استفاده کنیم و در پی شما حرکت کنیم. پاسخ می‌آید که برگردید و به عقب بروید شما باید نور را در گذشته می‌یافتید. این نور، نور عمل و کردار است و کسی نمی‌تواند به دیگری بدهد.

    در شاهنامه سراسر جنگ نور و ظلمت و نیکی و بدی می‌بینیم. ولی فردوسی در حکمت نظری باقی نمی‌ماند و به حکمت عملی هم ورود می‌کند. رستم کسی است که در عمل پیرو این نور است و در زندگی فردی و در هفت خوان حکمت عملی را نشان می‌دهد. می‌بینید که رستم در حکمت عملی است که این نور را خلق می‌کند.

    اگر راجع به اندیشه حکمی ایران بحث می‌کنیم، این اندیشه نیاز به ساختار دارد. نمی‌توان ساختار را از کنشگر جدا کرد. این کنشگر در ساختار قرار دارد و با آن ارتباط اقتصادی، فکری، اجتماعی، سیاسی و... دارد.

    ما در چالش جدی شهرنشینی قرار داریم همه مفاهیم شهرنشینی ما اعم از موبیلیتی و حرکت، امکان زندگی خوشایندی از شهر و... مشکلات و چالش‌های جدی دارند. این مشکلات به از‌جا‌کندگی اجتماعی و کالایی شدن برمی‌گردد. راه‌حل این چالش‌ها بازخوانی هم‌زمان دو مفهوم بنیادین مدرنیته و ایران در ۱۵۰ سال اخیر است. البته بازگشت به «ایران» بدون بازخوانی مدرنیته ممکن نیست و بازخوانی مدرنیته در ایران بدون بازخوانی معنی و مفهوم هستی «ایران معاصر» ممکن نیست.

    چشم‌اندازی که شما از آینده تصور دارید چگونه است؟

    بعد از توافقنامه برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) ایران مجددا به نقطه تعادل منطقه برگشت. عده‌ای از قدرت‌های جهانی به همراه برخی بی‌تدبیری‌های داخلی سبب شدند که نقطه ثقل خاورمیانه، غرب آسیا، شمال آفریقا و آسیای میانه از ایران خارج شود. اما ما دوباره به نقطه تعادل منطقه بازگشتیم که نشان می‌دهد در این کشور منابعی داریم که می‌تواند آینده روشنی بسازد. بسیار مهم است که بدانیم این منابع هنوز در اختیار ماست چه از نظر جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیکی چه از نظر معرفتی.

    ما هنوز در ایران بیش از ۱۰۰ شهر میانی داریم که منابع تاریخی‌شان از بین نرفته، گفت: سبزوار، کاشان، یزد، زاهدان، زابل و... از جمله این شهرها هستند بنابراین اصلا نباید فکر کنیم که منابع ما محدود بوده و از بین رفته است، نه؛ هنوز منابع مادی و معرفتی مختلفی داریم که می‌خواهیم با استفاده از آنها ایران را بسازیم.

    فردوسی موفق شد اندیشه ایران‌شهری را در قرن چهارم تحت سایه اسلام بازخوانی کند. ما هم باید یک بار دیگر رویکرد ایران‌شهری را با نور اسلام همراه با گشودن درهای کشور به جهان مدرن بازخوانی کنیم. ما هم ایران را می‌خواهیم هم اسلام را و هم تمدن جدید را. اگر بتوانیم کاری را که فردوسی کرد تکرار کنیم، چشم‌انداز آینده روشنی را برای ایران ترسیم خواهیم کرد. این بحث سرآغاز بحث پیچیده‌ای در دانشگاه‌ها خواهد بود.

    منبع : پایگاه خبری وزارت راه و شهر سازی

    Read more
  • برنامه ملی بازآفرینی شهری

    مروز شهرهای ایران با دو چالش بنیادین قابلیت زندگی (liveability)و روانی حرکت و جابجایی (mobility)مواجهند. در بحث قابلیت زندگی هرچند به ظاهر تعداد انباشت مسکن در ایران از تعداد خانوارها فزونتر است، در عین حال، برآورد می‌شود که ۱۹ میلیون نفر در بدمسکنی زندگی می‌کنند.

    چالش کُندی، صعوبت و نارسایی حرکت در درون کلان‌شهرها و هم‌چنین بین مرکزهای آنها و حومه‌شان، کمبود شناخته شده‌ای است که جای بحث آن اینجا نیست. هر چند حمل‌ونقل حومه‌ای سریع و روان؛ و به‌طور عمده ریلی تاثیر مستقیمی بر پاسخگویی به تقاضای مسکن دارد. چرا که عرضه‌ی محیطِ زندگی با کیفیت در حومه با دسترسی سریع، مطمئن و ایمن بین حومه و مرکز موجب کاهش تقاضا از مراکز کلان‌شهرها و گرایش به سکونت به حومه می‌شود.

     و اما در باره‌ی بافت‌های ناکارآمد شهری اعم از بافت‌های فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیر رسمی پیرامون شهرها سیاستِ ما بازآفرینی شهری است. ما براین باوریم که شهرها بیش از آنکه یک مجموعه‌ی کالبدی باشند، یک سازمان اجتماعی، با هویت مشخص و شبکه‌های درونی خود می‌باشند. بنابراین، سیاستِ بنیادین توانمند ساختن این سازمان اجتماعی در شکل جمعی و انفرادی آن است. در شکل جمعی، بازگشت به هویت ایران‌شهری سیاست فراروی ماست. و در شکل انفرادی آن، توانمندسازی ساکنان در بازآفرینی زندگی خود اعم از سکونت‌گاه، کسب‌وپیشه و روابط اجتماعی مهم‌ترین وجهه‌ی همت است.

    ساختار شهرهای ایران به عنوان کالبدی برای شبکه‌های اجتماعیِ خُرد در قالب محله‌ها معنی پیدا می‌کنند. محله‌ها ضمن خودبسندگی نسبی ارتباط و وابستگی معناداری باهم دارند. بر اساس پیمایشی که از وضع کنونی سکونت‌گاه‌های ناکارآمد صورت گرفت، بافت‌های ناکارآمد در قالب ۲۷۰۰ محله در ۵۴۳شهر و در ۱۴۱هزار هکتار مساحت شهری شناسایی شدند. بازآفرینی این محله‌ها به معنی بهبود زندگی بیش از ۶میلیون خانوار است که اگر حتی ۳میلیون واحد مسکونی ظرف ۱۰ سال بهسازی و یا نوسازی شوند، یکی از بزرگترین برنامه‌های بازآفرینی شهری در تاریخ ایران و حتی در مقیاس بین‌المللی است.

    وظیفه‌ی دولت در این ارتباط برنامه‌ریزی و فراهم‌آوری بستر کار برای ساکنان، تسهیل‌گران، توسعه‌گران و سازندگان است. بنابراین، اولین تاکید ما بر روی برنامه‌ریزی از سوی دولت به جای اجرای پروژه است. به گمانِ ما بزرگترین نقطه‌ی انحراف طرح مسکن مهر تاکید بر پروژه محوری به‌جای برنامه‌محوری بوده‌است. همین انحراف، موجب لغزش دولت به تصدی ساخت مسکن و جانشینی دولت به‌جای مردم و بخش خصوصی شد. 

    بنیان این برنامه در گام نخستین آفرینشِ مجدد عناصر استخوان‌بندی محله‌هاست. این موضوع بسته به هر محله متفاوت خواهد بود. ممکن است در محله‌ای نوسازی مدرسه و یا مرکز بهداشت مساله‌ی اصلی باشد و در محله‌ی دیگر احداث ورزش‌گاه بتواند، این نقش کلیدی را ایفا کند و به همین ترتیب در جایی مسجد، تکیه و یا بازارگاه و یا نوسازی ساختمان‌های باارزش معماری محله‌ها که یادآور خاطرات جمعی و هویت ساکنان است بتواند راهگشا باشد. در کنار این، متناسب‌سازی زندگی با دوران معاصر و دسترسی ساکنان به خدمات زیربنایی و روبنایی جدید و هم‌چنین بازگشایی معابر و توسعه‌ی خدمات محله‌ای گام‌های نخستینی است که باید در برنامه‌ی بازآفرینی مورد توجه قرار گیرد.

    در تجربه‌های اولیه‌ای که در این ارتباط داشته‌ایم به‌خوبی دریافته‌ایم که با اولین اقدام در جهت احیای هویت و استخوان‌بندی محله‌ها، استقبال گسترده‌ای از سوی ساکنان صورت می‌گیرد و با اتفاق‌های خوبی روبرو می‌‍‌شویم که هیچ‌گاه پیش از آن، انتظار آن را نداشتیم. در این ارتباط نمونه‌های مختلفی در شهرهای ایران چون بوشهر، نایین، اصفهان، یزد، تبریز و دیگر شهرها داریم.

    برنامه‌ی اجرایی بازآفرینی محله‌ها شامل پنج برنامه: توسعه‌ی امکانات و خدمات روبنایی، ارتقای زیرساخت‌ها، بهسازی و ارتقای فضاهای شهری، تهیه طرح‌های بازآفرینی محله‌ها و ارتقای توانمندی‌های اقتصادی و ظرفیت سازی اجتماعی در مقیاس شهری و محله‌ای است. برآورد اعتبار مورد نیاز برای اجرای این برنامه‌ها ۷۵هزارمیلیارد تومان ظرف پنج سال است. نکته بسیار مهم این است که بخش عمده‌ای از این مبالغ هم‌کنون نیز در بودجه دستگاه‌های اجرایی مربوط پیش‌بینی شده‌است. لیکن، ضروری است که طی یک دستور تمام دستگاه‌های ذیربط مکلف شوند تا حداقل 30% منابع خود را در این محله‌ها هزینه کنند.

    این درصد متناسب با نسبت جمعیتی این محله‌ها از کل جمعیت شهری است. برای آنکه بتوانیم هم کسری منابع دستگاه‌های ذیربط را تکمیل نماییم و هم مبلغی را اهرم کنیم تا سایر دستگاه‌ها نیز منابع  خود را به این امر اختصاص دهند، پیش‌بینی شده‌است که سالیانه هزاروپانصد میلیارد تومان به این امر اختصاص داده‌شود. البته این رقم از سوی سازمان برنامه نیز تایید شده‌ و در اسناد پشتیبان برنامه‌ی ششم نیز منظورگشته‌است.

    نکته‌ی سوم برنامه نوسازی مسکن در این محله‌هاست. برای نوسازی ۳میلیون واحد ظرف ده سال داشتن یک بانک توسعه‌ای مسکن که بتواند سیاست‌ها دولت در این بخش را پشتیبانی کند ضروری است. خوشبختانه این موضوع در مجمع عمومی بانک مسکن در سال جاری به‌تصویب رسید و می‌تواند کمک مؤثری به اجرای سیاست‌های دولت کند. از سوی دیگر، توجه داشته‌باشیم که قاعدتا چون بازآفرینی در این محله‌ها بر بستر یک شهر موجود است، کار به‌صورت منبت‌کاری و جزءبه‌جزء صورت می‌گیرد و نمی‌توان انتظار اجرای پروژه‌های بزرگ مقیاس چند هزارواحدی را داشت. ازقضا، به‌گمان ما، این نقطه‌ی قوت این برنامه است که افراد با هر توانایی‌ای می‌تواند در بازآفرینی مشارکت داشته‌باشد.

    برنامه‌ی ‌بنیادین ما بر توانمندسازی ساکنان و هم‌چنین حمایت از کسانی که این محله‌ها را برای سکونت انتخاب می‌کنند می‌باشد. بنابراین، از خانه‌اولی‌ها، کسانی که تمایل به انتقال محل سکونت خود به این بافت‌ها را دارند و ساکنان بافت به‌صورت هم‌زمان حمایت صورت می‌گیرد. خانوارهایی که می‌خواهند صاحب خانه شوند باید از یک برنامه مطمئن اقتصاد خانوار برخوردار باشند که توسط سیاست کلان پشتیبانی شود.

    مبنایی که در این برنامه انتخاب شده افزایش هفت‌برابری قدرت خرید خانوارها در برابر مبلغ پس‌انداز آنهاست. این بدین معنی است که هر خانواری که مبلغ مشخصی را در صندوق پس‌انداز مسکن یکم سپرده کند، مطمئنا شش‌برابر پس‌انداز خود تسهیلات دریافت خواهد کرد، این تعهد بانک است و بانک نمی‌تواند از آن سرباز زند و مبلغ سپرده‌ی وی نیز به هنگام اخذ تسهیلات آزاد خواهد شد.

    حال اگر زن و مرد هم‌زمان پس‌انداز کنند، هر دو هم‌زمان می‌توانند بر روی یک واحد مسکونی تسهیلات دریافت نمایند. به این ترتیب، یک زوج در تهران می‌تواند مبلغ ۱۶۰میلیون تومان تسهیلات دریافت نماید. این رقم برای سایر شهرهای بزرگ ۱۲۰میلیون تومان و برای  شهرهای کوچک ۸۰میلیون تومان است. البته چنانچه لازم باشد با تصویب شورای پول و اعتبار این سقف‌ها قابل افزایش است.

    تا کنون تعداد سپرده‌گذاران در این صندوق به بیش از ۳۶۲هزار فقره با میانگین ۲۰/۵میلیون تومان رسیده‌است. جهت امکان اعمال سیاست دولت و تشویق خانوارها به پس‌انداز بیشتر و سکونت در بافت‌های میانی، مقرراست دو اقدام تسهیل‌کننده در اختیار متقاضیان قرار گیرد.

    یکی آنکه نرخ سود از ۸% به ۶% کاهش و دیگری آنکه مدت هریک دوره توقف از ۶ ماه به ۵ ماه کاهش یابد. این کاهش نرخ، نه دستوری است و نه یارانه‌ای. بلکه، با تکیه بر مبادله‌ی امتیاز بین دریافت تسهیلات و انجام پس‌انداز قیمت تمام شده‌ی پول در صندوق کاهش می‌یابد. در حال حاضر نرخ تسهیلات رسمی بانک‌ها ۱۸% است که در عمل با هزینه‌های جانبی آن بیش از این می‌باشد. با این پیشنهاد این نرخ به کمتر از یک‌سوم کاهش می‌یابد که محرک کم‌نظیری است. این اقدام همزمان، موجب کاهش مبلغ اقساط بازپرداختی تسهیلات گیرندگان می‌شود که برای تحریک تقاضا بسیار مهم‌است.

    نکته‌ی دوم این است که در وضعیت فعلی، هر دوره توقف ۶ ماه است. یعنی پس از هر شش پس‌انداز، اعطای معادل همان رقم تسهیلات برعهده‌ی بانک مسکن خواهد بود. پیشنهاد ما کاهش این مدت به ۵ماه است. این موضوع برای کسی که می‌خواهد پس از شش دوره‌ی توقف، تا شش برابرِ پس‌انداز خود تسهیلات دریافت کند، زمان را از ۳سال به ۲.۵ سال کاهش می‌دهد.

    نکته‌ی کلیدی در این طرح این است که این صندوق حتما با کسری منابع روبرو خواهد شد. لیکن، تامین این کسری از محل صندوق توسعه‌ی ملی و یا بودجه، از روش پرداخت یارانه‌ی سود برای دولت ارزان‌تر است. راه دیگر، سپرده‌گذاری وجوه دولتی نزد بانک‌هاست. پرداخت یارانه‌ی سود تسهیلات گران‌ترین روش، و برای دولت کمرشکن است. در راه حل سپرده‌گذاری نیز دو مشکل وجود دارد: یکی آنکه قیمت تمام شده‌ی پول برای بانک‌ها حدود ۱۲% خواهد بود. بنابراین نمی‌تواند از منظر نرخ سود تسهلات با این گزینه رقابت کند. و دیگر آنکه مخل نظم اقتصاد خانوار است.

    قاعدتا سیاستمدار برای بیشینه کردن مطلوبیت خود درپی لغو پس‌انداز و اقدام فوری است. لیکن، این طرح از این، مخاطره در امان است و مبنا را پس‌انداز خانوار قرار داده‌است. افزون براین‌ها، قدرت اهرمی روشِ سپرده‌گذاری یک به دو است. فرض این است که دولت به‌میزان رقمی که بانک‌ها از منابع خودشان تامین می‌کنند، در بانک‌ها سپرده‌گذاری کند. حال آنکه در روش صندوق پس‌انداز مسکن، قدرت اهرمی بیش از چهار است و قیمت تمام شده‌ی پول برای بانک بسیار نازل است. بنابراین، برای کاهش نرخ سود به  6% نیاز به هیچ یارانه‌ای از سوی دولت نیست، مگر هزینه‌ی فرصت سپرده‌ی دولت نزد صندوق. در واقع، این هزینه‌ی اعمال سیاست از سوی دولت برای رونق‌بخشی به یک بخش اقتصادی است.

      درکنار متقضیان، حمایت از تامین مالی توسعه‌گران نیز در دستور کار است. در حال حاضر، توسعه‌گران از سوی نظام بانکی به رسمیت شناخته نشده‌اند. البته پیش‌نویسی توسط وزارت راه و شهرسازی، بانک مسکن و بانک مرکزی تهیه شده‌است که باید در شورای پول و اعتبار به تصویب برسد. توسعه‌گران در مشارکت با اراضی دولتی و هم‌چنین  باساکنان امکان ایجاد ارزش افزوده بر روی املاک و اراضی دولت و ساکنان را دارند. در هر صورت مبنای کار مشارکت ساکنان و توسعه‌گران در امر بهسازی و نوسازی واحدهای مسکونی، تجاری و اداری است. این برنامه ظرفیت ایجاد تقاضای مؤثر برای سالانه دویست‌پنجاه هزار واحد مسکونی را دارد.

     از حیث معماری، سیاست کلی ما ارتقای کیفیت معماری بافت، ساختمان‌ها و خانه‌هاست. قطعا ما باید از معماری‌ای برخوردار شویم که ضمن انکه دارای اصالت ایرانی است، جدید هم باشد. این برنامه در صدداست که برای طرح‌های پیشتاز از روش مسابقه‌های معماری بهره ببرد تا باعث جنب‌وجوشی در میان معماران جوان گردید. ما مطمئنیم که شرکت‌های استارت‌آپی زیادی بر  اساس خواسته‌های جدید توسط جوانان شکل خواهد گرفت و اشتغال درخوری از این رهگذر در کشور تامین خواهد گشت. 

    نکته آخر اینکه ماهیت این برنامه محلی است. بنابراین، مقامات محلی از جمله شهرداری‌های عناصر اصلی  مقوم برنامه هستند. در این ارتباط، تمام منابع کمکی دولت در این ارتباط باید اهرم شود تا با مشارکت شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های خدماتی امکان اجرای یک سیاست ملی فراهم آید.

     از حیث سازماندهی و هماهنگی فعالیت‌ها، ستاد بازآفرینی ملی بر اساس مصوبه هیات وزیران در شهریورماه سال۱۳۹۳ تشکیل شده و معادل آن در تمام استان‌ها و شهرستان‌های کشور نیز فعال است. ۱۹ وزارتخانه و سازمان این ستاد را شکل می‌دهند که در سه سطح ملی، استانی و شهرستانی فعالیت‌ها را هماهنگ می‌سازند. 

     دکتر عباس آخوندی – وزیر راه و شهر سازی

    20 بهمن ماه 1396

     

    Read more
  • بنیانگذاری کمیته اعتلای معماری در دولت دوازدهم

    وزیر راه و شهرسازی ضمن اعلام بنیانگذاری کمیته اعتلای معماری در دولت دوازدهم مرجع تشکیل کمیته اعتلای معماری را به لحاظ قانونی، شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران برشمرد و گفت: هم اکنون با انبوهی از ساختمان‌های نامتناسب و ناموزون در شهرهای ایران مواجه هستیم و در این شرایط همگان قبول دارند که باید کاری انجام داد و در همین راستا نیز کمیته اعتلای معماری شکل می‌گیرد.

    به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، دکتر عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی در چهارمین جلسه شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران در سال ۹۷، ضمن تاکید بر اهمیت تشکیل کمیته اعتلای معماری، اعلام کرد: هم اکنون زمان تصمیم گیری برای کمیته اعتلای معماری فرارسیده است.

    وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: می‌دانم که تاکنون تلاش‌های متفرقه‌ای صورت گرفته است اما تاکنون این تلاش‌ها بیشتر شامل جنبه‌های تجملی و فانتزی بودند و به همین دلیل نیز کسی به آنها توجهی نمی‌کرد. در حالیکه موضوع معماری موضوع بسیار با اهمیتی است که در آینده شهرهای کشور تاثیرات عمیقی را بر جای گذاشته و می‌گذارد.

    عضو کابینه دولت دوازدهم افزود: هم‌اکنون با جنگل‌های ساختمانی در شهرهای گوناگون ایران مواجه هستیم و در این شرایط همگان قبول دارند که باید کاری انجام داد و در همین راستا نیز کمیته اعتلای معماری شکل می‌گیرد.

     دکتر آخوندی خاطرنشان کرد: پیش‌تر، هنگامیکه راجع به موضوعات معماری سخن گفته می‌شد این تصور وجود داشت که صحبت راجع به معماری از روی سیری و آگاه نبودن از مشکلات توده مردم است. در حالیکه هم اکنون کسانیکه شهرها را به این وضعیت رسانده اند نیز راجع به معماری و اهمیت آن صحبت می‌کنند زیرا به خوبی درک می‌کنند که چه اتفاقی در شهر افتاده و چه بلایی سر شهرهای ایران آمده است.

    وی سیاس ضمن اظهار امیدواری نسبت به اینکه تشکیل کمیته اعتلای معماری تبدیل به یک جریان شود، در بیان دلایل نامگذاری کمیته اعتلای معماری به این نام، عنوان کرد: کلمه اعتلای معماری صراحت قانون است و همچنین در این کمیته قصد ما بستن دست معماران و محدود کردن آنها نیست. بلکه در نظر داریم این کمیته، جایی باشد که تنها بستر را برای موضوع معماری، فراهم کند و معماران خود بتوانند در این بستر، گام های موثری برای اعتلای معماری کشور بردارند. بنابراین کمیته اعتلای معماری جایی نخواهد بود که بخواهد اقدامات باید و نبایدی مطلق را بگوید بلکه حدود کار را مشخص می‌کند.

    رئیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با اشاره به اینکه هم اکنون با توجه به شرایط موجود کشور، زمان پرداختن به موضوع با اهمیت معماری است، گفت:  زمانیکه راجع به صرفه‌جویی در مصرف انرژی صحبت می‌کنیم بخش عمده‌ای از این بحث در معماری تجلی پیدا می‌کند و مجموعه شرایط نشان می‌دهند که هم‌اکنون زمان پرداختن به این موضوع با اهمیت است.

    وی همچنین یادآور شد: موضوع معماری در کشور تنزل پیدا کرده است و این از زمانی آغاز شد که اساسا بحث فرهنگ و سبک زندگی در جامعه به کنار گذاشته شد و از مفاهیم مدرن، تنها به تکنیک پرداخته شد.

     دکتر آخوندی ادامه داد: منظورم از تنزل موضوعات اینگونه است که به عنوان نمونه وقتی از صرفه‌جویی در مصرف انرژی صحبت می‌کنیم این بحث تنها به دوجداره کردن پنجره‌ها و عایق‌های هادی ختم می‌شود. در حالیکه بخش اعظمی از صرفه جویی در مصرف انرژی از طریق هندسه صورت می‌گیرد.

    وی تصریح کرد: سهمی که هندسه می‌تواند در صرفه‌جویی مصرف انر‌ژی داشته باشد، تکنیک حتما ندارد. اما از آنجاییکه در ایران همه چیز تقلیل پیدا می‌کند به یکسری ضوابط فنی و تکنیکی، شاهد هستیم که هندسه هیچگاه در دستور کار قرار نگرفته است.

    وزیر راه و شهرسازی ضمن اظهار تاسف از وضعیتی که برای شهرها به وجود آمده است و بدون توجه به اقلیم، ساخت و سازها انجام می‌شود، را دلیلی برای توجه بیشتر به موضوع معماری و اقلیم عنوان کرد و افزود: در ضوابط معماری و شهرسازی چندین بار در شورا نیز مطرح کردم و بار دیگر بر آن تاکید می‌کنم که هم‌اکنون ضوابط احداث بنا به سمتی است که زیرزمین محذوف شده است و اگر کسی زیرزمین را اجرا کند حتما از نظر اقتصادی جریمه می‌شود. بنابراین، بخشی از اقلیم که می‌تواند از طریق زیرزمین مساله اش حل شود و صرفه جویی در مصرف انرژی داشته باشد عملا بلااستفاده شده است.

    رئیس شورای عالی شهرسازی و معماری گفت: هم‌اکنون در شهرهایی مثل یزد و کرمان که خانه بدون زیرزمین مرسوم نبوده است، خانه‌های بدون زیرزمین و به اصطلاح مدرن ساخته شده که تنها گرمایش و سرمایش آن از طریق مصرف انرژی است. بنابراین معتقدم، هم اکنون زمان این موضوع فرارسیده است که هم در دولت، در حاکمیت، در بین آحاد مردم مردم و همچنین در بین گروه‌های فکری و حرفه ها راجع به معماری در شهرهای ایران گفتگو کنیم.

    وی یادآور شد: در جنبه‌های مختلف همه به نحوی از وضعیت موجود شهرها به سطوح آمده‌اند و علاقمندند تا یک اتفاقی رخ دهد.

     دکتر آخوندی ادامه داد: اینکه عده‌ای فکر کنند تنها از طریق طراحی مبحث ۱۹ مقررات ملی و کنترل ساختمان، یا ضوابط سیما و منظر و... مشکلات مربوط به معماری حل و فصل خواهد شد به گمانم اینگونه نیست. بلکه کل روند نحوه شکل‌گیری و نحوه سکونت است که نیازمند تجدید نظر در آن هستیم.

    وی افزود: سکونت شهری، کلِ پیچیده‌ای است که اجزای متعددی دارد و مبحث ۱۹ مقررات ملی و کنترل ساختمان، ضوابط سیما و منظر، و... جزیی از آن کل هستند که باید در ارتباط مستقیم با کل دیده شوند.

    وزیر راه و شهرسازی تاکید کرد: بهترین جایی که می‌توان کمیته اعتلای معماری را تشکیل داد به لحاظ قانونی شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران است. در برنامه پنجم توسعه به موضوع معماری پرداخته شده است اما مبنای قانونی ندارد. بنابراین،  شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران به لحاظ جایگاه قانونی بهترین مرجع برای ساماندهی به موضوع مهم معماری است.

     دکتر آخوندی گفت: شورای عالی شهرسازی و معماری جایی است که می‌تواند نتایج حاصل را به ضوابط و مقررات احداث بنا که نهایتا آنها در طرح های جامع و تفصیلی رعایت شوند و ضمانت اجرایی نیز پیدا کند.

    وی افزود: خوشبختانه اکثریت اعضای شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با تشکیل کمیته اعتلای معماری موافقت کردند و به همین دلیل نیز در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به تصویب می رسد.

    وزیر راه و شهرسازی همچنین اعلام کرد: امیدوارم تیپ سازمان نظام مهندسی، جامعه مهندسان، و حرفه به موضوع معماری بپردازند و در دانشگاه نیز به این موضوع پیش از گذشته پرداخته شود و آغاز آن از جنبه آموزش باشد.

     دکتر آخوندی گفت: معتقدم تشکیل کمیته اعتلای معماری یکی از بزرگترین اقداماتی است که در این دوره از شورای‌عالی شهرسازی و معماری، بنیانگذاری خواه شد. و در عین حال اعضا توجه داشته باشند که در آینده نیز امکان اینکه این کمیته بار دیگر به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بیاید و اصلاحاتی را نیز داشته باشد، وجود دارد.

    وی تصریح کرد: باید فرصتی بدهیم که نسل جدید، امکان ظهور در عرصه معماری را در کنار پیشکسوتان و با استفاده از تجربیات آنها به دست آورد.

    Read more
  • تاکید بر بازنگری شرایط ایجاد تعاونی‌های مرتبط با امر بازآفرینی

    وزیر راه و شهرسازی در خصوص ارائه گزارش اقدامات انجام شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در محلات هدف بازآفرینی شهری ضمن تأکید بر ضرورت بازنگری شرایط ایجاد تعاونی‌های مرتبط با امر بازآفرینی بیان کرد: قطعا در صورت اجرای این بازنگری و اتخاذ تصمیمات بهتر ما نیز می‌توانیم از فعالیت‌ها حمایت کرده و در این راستا قدم برداریم.

    به گزارش روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به نقل پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی چهلمین جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار با حضوردکتر عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی،  مهندس هوشنگ عشایری معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران،  دکتر محمدسعید ایزدی معاون معماری و شهرسازی وزیر راه وشهرسازی، ابوالقاسم رحیمی انارکی مدیرعامل بانک مسکن و سایر اعضای ستاد به عنوان نخستین جلسه این ستاد در سال ۹۷ برگزار شد.

    گفتنی است مواردی از جمله طرح مصوبات تحقق برنامه جامع بازآفرینی پایدار شهری کشور تا افق ۱۴۰۱ و الزامات اجرایی و عملیاتی، ارائه و ارزیابی گزارش عملکرد ستاد ملی در سال ۹۶، پیشنهاد و طرح عضویت نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در کارگروه شبکه ملی سمن‌ها، ارائه گزارش اقدامات معاونت امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در محدوده‌های هدف بازآفرینی شهری به عنوان دستور کار این جلسه به شمار می‌رود.

    وزیر راه و شهرسازی در خصوص ارائه گزارش اقدامات انجام شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در محلات هدف بازآفرینی شهری ضمن تأکید بر ضرورت بازنگری شرایط ایجاد تعاونی‌های مرتبط با امر بازآفرینی بیان کرد: قطعا در صورت اجرای این بازنگری و اتخاذ تصمیمات بهتر ما نیز می‌توانیم از فعالیت‌ها حمایت کرده و در این راستا قدم برداریم.

     دکتر آخوندی در ادامه با تأکید بر اینکه کانالیزه شدن امتیازات از طریق تعاونی‌ها قطعا به ضرر آن‌ها خواهد بود گفت: به عقیده من با توجه به سیاست‌های کلی نظام و دستورات مقام معظم رهبری ایجاد شرایطی که در آن فضایی برای رقابت وجود نداشته باشد اشتباه بوده و به زیان فعالیت تعاونی‌ها خواهد بود.

    وزیر راه و شهر سازی  در ادامه با بیان این مطلب که تعاونی‌های موفق همه براساس موضوع ایجاد شده‌ و مبنای تشکیل آن‌ها جغرافیا نبوده است گفت: بدون شک روستا، محله و شهرستان موضوع ایجاد یک تعاونی نبوده و مواردی از قبیل مسکن و.... می توانند در این حوزه نقش داشته باشند.

    به گفته وزیر راه و شهرسازی زمانی که جغرافیا دلیل و موضوع ساخت یک تعاونی می‌شود تمام اهالی آن منطقه را مجبور به عضویت در آن تعاونی می‌کند، اقدامی که قطعا غیرقانونی و نادرست محسوب می‌شود.

    وی  ایجاد تعاونی‌ها بر مبنای یک قابلیت را امری ضروری دانست و گفت: درحال حاضر قوانین لازم برای ایجاد تعاونی ها وجود دارد و وظیفه ما تنها جهت‌دهی به آن‌هاست به طور مثال در بخش مسکن در اجرای برنامه ملی بازآفرینی یک تعاونی می تواند در قالب کار توسعه‌گران و سرمایه‌گذاری مسکن بوده و دیگری به عنوان یک تعاونی مهندسی و عملیات ساخت واحدهای مسکونی عمل کند.

    دکتر آخوندی  در ادامه بی‌تعریفی فعالیت تعاونی‌ها را مشکل اصلی آن‌ها در زمان کنونی دانست و گفت: شما باید برای عملکرد بهتر و تخصصی‌تر تعاونی‌ها یک سیستم برای آن‌ها تعریف کنید، قطعا اگر یک تعاونی در رابطه با سرمایه‌گذاری و اخذ تسهیلات کار می‌کند دیگر نمی تواند به صورت تخصصی در امر مهندسی نیز ورود پیدا کند، امری که در صورت تحقق مورد حمایت ویژه وزارت راه و شهرسازی نیز قرار خواهد گرفت.

    Read more
  • گزارش تصویری - نشست مدیران کل راه و شهرسازی استانها با وزیر راه و شهرسازی

     

     

    Read more
  • مردم مجری برنامه ملی جامع بازآفرینی شهری و نوسازی بافت فرسوده هستند

    وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه معتقد هستیم دولت نباید در پروژه‌هایی که مردم توان اجرای آن را دارند مداخله کند، گفت: با کاهش نرخ سود تسهیلات خرید مسکن در بافت فرسوده به شش درصد به زودی شاهد توسعه رونق در بازار مسکن خواهیم بود.

    به گزارش روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به نقل از  پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی،  دکتر عباس آخوندی با اشاره در سی و نهمین جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری، اظهار کرد: با دستور رییس جمهوری برنامه ملی جامع بازآفرینی شهری و نوسازی بافت فرسوده و ناکارآمد در کشور به طور رسمی آغاز شد.

    وی با بیان اینکه برنامه دولت توانمند کردن مردم در این بافت‌ها است، گفت: تمام این پروژه توسط مردم انجام می‌شود و قرار نیست هیچ صفی برای ورود به این پروژه تشکیل شود.

    وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در این برنامه هیچ اقدام مستقیمی از سوی دولت انجام نمی‌شود، گفت: تمام تلاش دولت و وزارت راه و شهرسازی این است که قدرت خرید مردم را افزایش بدهیم از این رو در همان ابتدای دولت یازدهم، اقدام به تاسیس صندوق پس انداز یکم کردیم و افرادی که در این صندوق پس انداز کنند می‌توانند تا ۷ برابر میزان پس انداز خود تسهیلات دریافت کنند.

    وی از کاهش نرخ سود تسهیلات ساخت و خرید مسکن در بافت فرسوده خبرداد و گفت: نرخ سود تسهیلات خرید مسکن بافت فرسوده ۸ درصد است که این نرخ برای خرید واحد‌های نوسازی شده به شش درصد کاهش پیدا می‌کند.

    دکتر آخوندی تاکید کرد: در شرایطی که نرخ تسهیلات در بازار بالای ۲۰ درصد است نرخ سود شش درصدی این وام‌ها برای مردم نرخ بسیار پایینی محسوب می‌شود و این تسهیلات هم در اختیار تولید کنندگان و هم در اختیار خریداران مسکن در بافت فرسوده قرار می‌گیرد.

    وزیر راه و شهرسازی با اشاره به برنامه دولت برای افزایش قدرت خرید مردم در بازار مسکن اظهار کرد: در حال حاضر سقف تسهیلات خرید مسکن برای زوج‌ها در تهران ۱۶۰ میلیون تومان در مراکز استان‌ها ۱۲۰ میلیون تومان و در بقیه شهر‌ها ۸۰ میلیون تومان است که اگر این سقف تسهیلات با تصمیم شورای پول و اعتبار تغییر کند می‌تواند جذابیت بیشتری برای زوج‌ها داشته باشد و استقبال از آن افزایش خواهد یافت.

     

    دکتر آخوندی افزود: در کنار کاهش نرخ سود وام‌ها به شش درصد میزان اقساط تسهیلات ۱۶۰ میلیون تومانی برای زوج‌ها هم کاهش پیدا می‌کند بنابراین پرداخت آن برای زوج‌ها قابل قبول‌تر است.

    وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر اینکه برنامه بازآفرینی شهری و نوسازی بافت فرسوده پروژه‌ای است که همه می‌توانند وارد آن شوند، به ايلنا گفت: چه کسانی که قصد ساخت یک واحد مسکونی و چه کسانی که به صورت انبوه سازی قصد ساخت هزار واحد مسکونی دارند می‌توانند در این پروژه حضور داشته باشند.

    وی با بیان اینکه رویکرد دولت در این پروژه برنامه محور است، تاکید کرد: مجری این پروژه مردم هستند و وظیفه دولت سیاست گذاری و پیشبرد این برنامه است در واقع در این پروژه سعی کرده ایم همان سیاست‌هایی که از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده را به اجرا برسانیم.

    دکتر آخوندی با بیان اینکه دولت به صورت مستقیم وارد پروژه نمی‌شود، گفت: معتقد هستیم کاری که مردم می‌توانند آن را به خوبی انجام دهند دولت نباید با مداخله‌های بی جا برای مردم در اجرای پروژه‌ها مشکل ایجاد کند.

    وزیر راه و شهرسازی همچنین با اشاره به طرح، نقشه و معماری واحد‌هایی که در بافت فرسوده تولید می‌شوند، گفت: معماری بافت‌های تاریخی و فرسوده بسیار ارزشمند است بنابراین این پروژه می‌توانند بازگشتی باشد به معماری اصیل ایرانی و هویت ایران شهری که به دوره همبستگی و پشتیبانی مردم از یکدیگر در محلات بر می‌گردد.

    وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر اینکه این پروژه با پروژه‌های مسکنی که پیش از این دولت‌ها به آن ورود کرده اند و تمام ساخت و ساز‌ها را دولت‌ها انجام می‌دادند بسیار متفاوت است، گفت: مبنای این پروژه ساختار اجتماعی محلات و خود مردم ساکن این محله‌ها هستند.

    وی با بیان اینکه نوسازی و احداث تجهیزات روبنایی و زیربنایی مانند ساخت فضای عمومی اصلاح معابر از وظایف دولت در این برنامه است، اظهار داشت: شش میلیون خانوار شهری در محلات بافت فرسوده زندگی می‌کنند بنابراین بازار هدف این محلات یک بازار بسیار وسیع است.

    دکتر آخوندی افزود: برنامه ملی بازآفرینی شهری می‌تواند دو الی سه برنامه ملی را شامل شود و یک پروژه کلانی محسوب می‌شود.

    وی با اشاره به استقبال گسترده مردم از این برنامه تاکید کرد: قبل از این که با درخواست وزارت راه و شهرسازی و با دستور رییس جمهوری نرخ سود تسهیلات خرید مسکن در بافت فرسوده به شش درصد کاهش پیدا کند روزانه هزار فقره افتتاح حساب در صندوق پس انداز یکم انجام می‌شد حال این که مطمئن هستیم با کاهش نرخ سود تسهیلات میزان پس انداز کنندگان در این صندوق افزایش پیدا می‌کند.

    وی تاکید کرد: با افتتاح روزانه هزار فقره پس انداز در این صندوق ظرف یک سال چیزی حدود ۲۵۰ هزار تقاضای واقعی در بازار مسکن ایجاد می‌شود بنابراین با افزایش افتتاح حساب‌ها و سپرده گذاری برای خرید مسکن این تقاضا در بازار افزایش پیدا خواهد کرد.

    وزیر راه و شهرسازی گفت: این عامل بزرگترین محرک برای توسعه رونق در بازار مسکن خواهد بود و بهترین مشوق هم برای تولید کنندگان مسکن و هم برای خریداران مسکن محسوب می‌شود.

    Read more
  • مفهوم شهرسازی ریل‌پایه به معنای شهرفروشی نیست

    وزیر راه و شهرسازی در سومین همایش توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی ضمن گرامیداشت یاد و خاطره قربانیان حادثه سانچی و همچنین پلاسکو، گفت: اساسا زندگی شهری در ایران هیچ چاره‌ای جز توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی ندارد و این دست‌آوردی جهانیست که همراهی همگان از جمله نمایندگان مجلس شورای اسلامی را می‌طلبد.

    به گزارش روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهر سازی دکتر عباس آخوندی اظهار داشت : انتظار داریم همچنان که نمایندگان مجلس به بودجه جاری، آموزش و پرورش، یارانه‌ها و انواع بودجه‌ها حساسیت نشان می‌دهند به این موضوع نیز حساسیت نشان داده و موضوع را در مجلس پیگیری کنند، در عین حال فکر می‌کنم اگر امروز راجع به حمل و نقل عمومی و شهرسازی ریل‌پایه در دولت و مجلس صحبت کنیم همراهی در حدود ۵ درصدی را با این موضوع مهم خواهیم داشت.

    وزیر راه و شهر سازی همچنین یادآور شد: در جامعه مهندسان مشاور و همچنین دفاتر مهندسان مشاور شهرسازی شاهد هستیم که موضوع توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی موضوعی نا آشناست بنابراین ما در آغاز یک تحول جدی به سر می‌بریم.

    وی تصریح کرد: سیاست‌گذاری یعنی هزینه – منفعت، بدین معنا نمی‌توانیم بگوییم می خواهیم صدها میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کنیم و همزمان شعار شهرسازی ریل‌پایه بدهیم، درواقع ما نیاز به یک هزینه – منفعت داریم.

    مفهوم شهرسازی ریل‌پایه به معنای شهرفروشی نیست

    آخوندی ضمن نقد سخنان مهندس هاشمی رئیس شورای شهر تهران در همایش فوق تأکید کرد: مفهوم شهرسازی ریل‌پایه و نهادینه کردن آن به معنای شهرفروشی نیست بلکه شهرسازی ریل‌پایه به دنبال آن است که پیرامون مراکز حمل و نقل عمومی تمرکز جمعیت و اسکان مردم را داشته باشد و این موضوع با تغییر نگرش ایجاد خواهد شد.

    وی گفت: تغییر نگرش نیاز به یک نظریه، اندیشه و برنامه‌ای دارد که علاوه بر سازگاری درونی منجر به تولید محصول شود و در این راه حتما نیازمند یک رسانه می‌باشد.

    این مقام مسئول تأکید کرد: مدت‌هاست رسانه ملی اساسا کاری به مسائل زندگی مردم ندارد و بحث‌های عمده‌ای همچون توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی را در آن نشنیده‌ایم.

    وی به برگزاری سمیناری توسط صدا و سیما در سال ۹۶ با موضوع چگونه صدا و سیما در خط توسعه به سیاست‌گذاران کمک کند اظهار امیدواری کرد: امیدوارم سال ۹۷ سمیناری داشته‌ باشیم در رابطه با موضوع چگونه صدا و سیما در خط توسعه بیاید و به سیاست‌گذاران کمک کند و در عین حال امیدوارم رسانه ملی مسئله موجود را با واقعیات زندگی شهری مطابقت دهد.

     

    وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد: در ایجاد ادبیات توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی ما همراهی جامعه، حرفه‌ورزان در حوزه معماری، شهرسازی، ساختمان، حمل و نقل و شبکه تجاری ایران را نیاز داریم زیرا معتقدیم این کار اساسا زندگی شهری را تعریف می کند به همین دلیل از طراحی معبر تا محصول نهایی نیازمند تجدید نظر و تغییر نگرش هستیم.

    وی در ادامه سخنان خود ضمن اظهار خرسندی از اینکه شهرداری، وزارت کشور، راه‌آهن، حرفه و کارشناسان از مجامع مختلف گرد هم آمده‌اند گفت: مایه خرسندی است که در موضوع تغییر نگرش بنیادین همراهی سازمان‌ها و حرفه‌مندان را داریم.

    این مقام مسئول تصریح کرد: مدعی نیستیم وزارت راه و شهرسازی به تنهایی می‌تواند چنین کار بزرگی را به سرانجام برساند بلکه معتقدیم این کار نیازمند اجماع ملی است.

    پیرامون کلانشهر تهران کانون‌های فقر به شدت گسترش یافت

    وی همچنین به بحث فقر اشاره کرد و یادآور شد: تجربه نشان می‌دهد در بسیاری از مکان‌هایی که شبکه ریل ایجاد شد و بعدها شهرها شکل گرفتند اساسا کانون فقر تشکیل نشد که نمونه بارز آن کشور ژاپن است.

     

    دکتر آخوندی ادامه داد: متأسفانه در ایران و پیرامون کلانشهر تهران کانون‌های فقر به شدت گسترش یافتند و این کار یکی از اثرات مهم‌اش این است که دسترسی ارزان، آسان و برابر برای گروه‌های کم‌درآمد به خدمات شهری در حد قابل قبولی انجام نشده است، خدماتی که در نهایت موجب ارتقا منزلت اجتماعی خواهند بود.

    وی گفت: در حال حاضر وقتی طرح‌های مبارزه با فقر را در دولت و مجلس بررسی می‌کنیم شاهد هستیم که عموما بر توزیع پول متمرکز است، درحالی که معتقدیم راه‌های کاهش فقر توسعه حمل و نقل همگانی و یکپارچه کردن آن است.

    وی تصریح کرد: اگر می‌خواهیم در دوران مدرن خوب زندگی کنیم نیاز به حمل و نقل ریلی سالم، ایمن و ارزان داریم.

    دکتر آخوندی با طرح این پرسش که آیا اساسا توسعه مبتنی بر حمل و نقل همگانی در ادبیات مبارزه با فقر مطرح شده است یا خیر گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد همچنان در مبارزه با فقر نظام توزیع مطرح می‌شود درحالیکه واقعیت چیزی فرای آن است.

    حل مسئله شهرها به تنهایی با همت یک وزیر به سرانجام نمی‌رسد

    وی گفت : اینکه گفته می‌شود شهروندان امکان دسترسی پیاده از محل سکونتشان به اولین ایستگاه را داشته باشند یک جمله ساده خبری نیست بلکه این جمله تمام جان‌مایه شهروند مداری است، اینکه چگونه انسان در شهرها به موضوع مهم تبدیل شود.

    دکتر آخوندی همچنین گفت: اگر از حقوق شهروندی صحبت می‌کنیم بدین معناست که شهر مجموعه انسانی است قبل از آنکه مجموعه کالبدی باشد و اگر از شهرسازی صحبت می‌کنیم باید شهروند محوری در همه جا تجلی یابد.

    وزیر راه و شهر سازی ادامه داد: حل مسئله شهرها به تنهایی با همت یک وزیر به سرانجام نمی‌رسد بلکه نیازمند همگرایی، نظام مدیریت شهری و ملی را دارد که امیدوارم این کار با همراهی همگان به پیش برود.

    وی در پایان تصریح کرد: مهم باور عمومی است زیرا معتقدیم به محض آنکه باور عمومی ایجاد شود تغییر وضعیت موجود کار دشواری نخواهد بود.

    Read more
  • مهندسی و بازمهندسیِ آن

    انتظار ملت از مهندسان سازندگی و آبادانی ایران است. برای پاسخ به این انتظار پیش از هر اقدامی نیاز به بازمهندسیِ مهندسی است تا ظرفیت سازندگی ایران را در خود فراهم آورد. مدتی است که حرفه‌ی مهندسی در ایران از منطق هندسی فاصله گرفته با این وجود، افراد هم‌چنان انتظار خلاقیت و پیشرفت دارند.

    گویند افلاطون بر سر درِ آکادمیِ خود نوشته بود که کسی که هندسه نمی‌داند وارد نشود. او به‌خوبی دریافته‌بود که تجلی کالبدی حکمت در هندسه است. مساله‌ی بنیادین در حوزه‌ی مهندسی در ایران این است که این حرفه نظم هندسی خود را از دست‌داده و در عینِ‌حال، جامعه از آن انتظار رفتار حکیمانه دارد. مهندسانِ جهان‌دیده و آینده‌نگر ایران این معنی را خوب می‌فهمند لیکن، بازارِ ناساز، نحیف و گاهی فاسدِ خدماتِ مهندسی، فرسایشی کشنده را بر این حرفه حاکم و آن را دچار دور باطل ساخته است. به‌گمانِ من، تا این دور شوم شکسته نشود، مهندسی زایندگی لازم را نخواهدداشت. واین کار تنها باسیاست‌گذاری درست، صبر و استقامت در برابر مخالفت‌ها و مدد مهندسانِ توسعه‌گر محقَّق خواهد شد. و البته هزینه دارد و همه باید هزینه بدهیم و از هزینه دادن نباید بهراسیم. 

    هندسه‌ی بازارِ خدمات مهندسی بر تعریف دقیق خدمات، اندازه و روابط طولی و عرضیِ بین آنها، اصلِ صلاحیتِ مهندسان و بنگاه‌های مهندسی جهت پذیرشِ تعهد و رژیم مسؤولیت‌های حقوقی میانِ آنان و خریدارانِ خدمات استوار است. و زیربنای همه‌ی این هندسه، عدل به مفهوم اندازه نگه‌داشتن و جای دادن هر چیز در جای خود و اخلاقِ حرفه‌ای مهندسی است. سالیانی است که هندسه‌ی این بازار؛ اعم از بازار خدمات دولتی و خصوصی دچار آشفتگی و از تعادلِ پایدار خارج گشته، لیکن نکته‌ی کانونی بحث من در این یادداشت، خلط مبحث نظارت و بازرسی در تعریف، صلاحیت مهندسان، فرایندِ ارجاعِ این خدمات و رژیمِ مسؤولیت حقوقی است.

    بر اساس بند۱-۳۱ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان، تعریف نظارت عبارت از "مجموعه خدماتی که توسط ناظر ساختمان برای حصول اطمینان از انطباق عملیات ساختمانی و تاسیساتی با مشخصات مندرج در پروانه ساختمان، نقشه‌ها، محاسبات، مشخصات فنی منضم به آن بر اساس مقررات ملی ساختمان و اصول مهندسی و رعایت ضوابط ایمنی و حفاظت کارگاه ساختمان انجام می پذیرد" می‌باشد. هرچند این تعریف به‌ظاهر فراگیر است لیکن، به‌هیچ روی این‌گونه نیست. از مجموعه‌ی قانون و مقررات، فقط به مقررات ملی ساختمان و ضوابط ایمنی و حفاظت کارگاه پرداخته، حال آن‌که قانون و مقررات حاکم بر احداث ساختمان بسیار فراگیرتر از این دو مورد است و شامل قانون‌های مدنی، بیمه، کار، تاسیس شورای‌عالی معماری و شهرسازی، زیست محیطی و سایر موارد مرتبط می‌شود. و هم‌چنین، مستلزم آگاهی نسبت به حقوق ارتفاقی املاک نسبت به یکدیگر است. در این تعریف، مشخصات مندرج در پروانه‌ی ساختمان جانشین قانون و مقررات شهرسازی و معماری شده و ناظر در انطباق آن با قانون و نقشه‌ها و مدارکِ بالادست هیچ مسؤولیتی ندارد.

    در این تعریف، مشخصات مندرج در پروانه‌ی ساختمان جانشین قانون و مقررات شهرسازی و معماری شده و ناظر در انطباق آن با قانون و نقشه‌ها و مدارکِ بالادست هیچ مسؤولیتی ندارد. شاید در همین‌جا بتوان گریزی زد به این‌که چرا گروه زیادی از مهندسان در برابر آثارِ ویران‌گرِ زیست‌محیطی فعالیت‌های‌شان و هم‌چنین شهرفروشی احساس مسؤولیت نمی‌کنند. چون از ابتدا، هندسه‌ی فعالیت‌های مهندسی کج بنیان گذاشته شده‌است. کسِ دیگری مسؤول رعایت حقوق زیستی است و هم‌چنین کسِ دیگری پاسخگوی رعایت حقوق شهری است. مهندس مامور است و البته که معذور. البته این اختصاصی به قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان ندارد بلکه شامل نظام فنی و اجرایی کشور نیز می‌شود. این نظام هم بر مبنای تجویز از سوی دولت استوار است و مهندس مسؤولیتی در برابر کارکرد محصولِ نهایی و آثار آن ندارد. والبته باز این اختصاص به بازارِ مهندسی ندارد. سایر حوزه‌ها نیز به دلیل سلطه‌ی انگاره‌ی سوسیالیسم از این کاستی در رنجند.  

    بر همین سیاق در این تعریف، تامین خواسته و نظر مالک و کارفرما هیچ جایی ندارد. حال آن‌که احداث هر ساختمانی به اراده‌ی مالک و یا کارفرمایی باز می‌گردد که به دلیلی تصمیم به احداث بنایی نموده‌است. با حذف وی از این فرایند آشکار است که هندسه‌ی حقوقی بنای دردست احداث پی و پایه‌ی اصلی خود را از دست می‌دهد. مالک و کارفرما در عالمِ واقع که حذف شدنی نیست، بنابراین، این هندسه‌ی معیوب فقط موجب شکل‌گیری پی و پایه‌های سست و مجراهای ناشناخته می‌شود.  

    در برابرِ تعریفِ ناسازِ بالا، تعریف دیگری در ادبیات مهندسی معمول جهان وجود دارد که نظارت را بدینگونه بیان می‌کند: "نظارت فنی جزء ضروری از فرایند‌ احداث ساختمان است که این اطمنیان را می‌دهد که کارهای ساختمانی دقیقا بر اساس خواسته و رعایتِ منافعِ کارفرما، اجتماع و قانون و مقررات انجام پذیرفته‌اند". در این تعریف مهندس هم در برابر کارفرمای خود مسؤولیت دارد و هم در برابر جامعه و هم‌چنین مسؤول نظارت بر رعایت قانون و مقررات به مفهوم کامل آن در حیطه‌ی مورد نظارت خود است. اعمال فشار کارفرما و یا مسؤول دولتی و یا شهرداری مبنی بر عدمِ ضرورت رعایت قانون و مقررات با صدور یک مجوز و یا پروانه نافی مسؤولیت وی نخواهد بود. این مبنایی برای شکل‌گیری رژیم حقوق مهندسی، پذیرش مسؤولیت کارکرد نهایی محصول مهندسی، اخلاق حرفه‌ای و نظام مسؤولیت اجتماعی در فعالیت‌های مهندسی خواهد شد.

    به گمانِ من بی‌نظمی هندسی در بازار خدمات مهندسی، در این یادداشت صرفا در حوزه‌ی خدمات نظارت از دو آبشخور سرچشمه می‌گیرد. یکی خلط مبحث نظارت و بازرسی است و دیگری عدم انفکاک بین کارفرمای عمومی و خصوصی است. و بستر اقتصادِ سیاسی شکل‌گیری این دو خلط حاکم بودن انگاره‌ی سوسیالیستی بر مدیریت اقتصاد ملی در ایران است. خاستگاهِ اصلی در خدماتِ نظارت در فعالیت‌های مهندسی خواسته‌ی کارفرماست که تمایل دارد نظرها و منافع وی در اجرای یک طرح و پروژه رعایت شود. البته که این کار باید بر رعایت قانون و مقررات صورت گیرد و موجب زیان‌رساندن به دیگری نیز نشود. در برابر این، خدمت دیگری وجود دارد که ناظر بر حفط حقوق عمومی است و آن بازرسی است. در بازرسی استقلال بازرس مفهوم کلیدی است و خواسته‌ی اصلی نیز صرفا حصول اطمینان از رعایت قانون، مقررات و مشخصات فنی در موضوع مورد بازرسی از منظرِ حافظِ حقوقِ عمومی است. درست است که در هر دو مورد رعایت قانون و مقررات اصل است لیکن، خاستگاه‌ها متفاوت و دامنه‌ی کار و مسؤولیت نیز متفاوت است. وظیفه‌ی ناظر گزارش انطباق و ارائه‌ی راهکار است حال آن‌که، بازرس صرفا در باره انطباق اظهارنظر می‌کند و از قضا نباید هیچ راهکاری ارائه کند. از این رواست که در فعالیت‌های ساختمانی شهری، ناظر را باید مالک و یا کارفرما و بازرس را شهرداری انتخاب کند. یکی شدن این دو ماموریت موجب تعارض منافع و خلط مسؤولیت خصوصی-عمومی می‌گردد و نتیجه همین وضعی می‌شود که شاهد آنیم و در نهایت نیز هیچ‌کس مسؤولیت هیچ‌کاری را نمی‌پذیرد.

    ریشه‌ی دیگرِ این خلط مبحث یکی بودن کارفرما و حافظ منافع عمومی در طرح‌ و پروژه‌های دولتی و عمومی است. به عنوان مثال، در اجرایِ یک راه، بندر، فرودگاه و یا راه‌آهن، کارفرما وزارت راه‌وشهرسازی است و حافظ حقوق عمومی نیز هم‌اوست. از این رواست که در فعالیت‌های تحت رژیم نظام فنی و اجرایی کشور به ندرت از بازرس در برابرِ ناظر استفاده می‌شود چون ذینفع نهایی در واقع یکی است. از خدمات بازرسی، عمدتا در انطباق مشخصات فنی و اجرای خرید کالا و خدمات از خارج استفاده می‌شود که از عهده‌ی دستگاهِ نظارت خارج است. در برابر، در طرح‌های خصوصی تعارض منافع خصوصی و عمومی آشکار وجود دارد. بنابراین، ناظر که متکفل رعایت حقوق و منافع مالک و یا کارفرمای خود البته، بر مبنای رعایت قانون و مقررات است هم‌زمان نمی‌تواند متکفل حفط منافع عمومی که مسؤولیت آن بر عهده‌ی شهرداری و یا دولت است شود. در انگاره‌ی سوسیالیستی این خلط مبحث به‌راحتی انجام می‌شود. چون از یک سوی، برای کارفرما در بنیان، حقوقی را پذیرا نیست. و از سوی دیگر، خود را مجسمه‌ی نفع عمومی می‌داند. بنابراین، مشارکت حرفه‌ای در پذیرش مسؤولیت کارکردی محصول مهندسی را نمی‌پذیرد. همگان کارگزاران دولت و مامور و معذور هستند، یکی حقوق ماهانه و دیگری حقوق صورت وضعیتی می‌گیرد.             

    این هندسه‌ی کار مهندسی در ایران، امکان شکل‌گیری بازار منصفانه‌ی خدمات مهندسی را از میان برده و رشد و توسعه‌ی مهندسی را با مخاطره‌ی جدی مواجه ساخته‌است. البته مشکل ساختار بازار خدمات مهندسی محدود به مورد فوق نمی‌شود. در اینجا به اقتضای طرح بحث به آن اشاره شد. به هرروی، تلاش کردم که توضیح دهم که چگونه همین یک موضوع نظام کنترل ساختمان و حفظ حقوق خصوصی و عمومی شهروندان را مختل ساخته‌است. و آن‌که چگونه نگاهِ حقیر و فرصت‌طلبانه‌ی توزیعِ حق‌الزحمه‌ی نظارتِ گاه صوری نظام مهندسی ساختمان و فناوری‌های وابسته به آن را عقب نگاه‌ داشته‌است. همین نگاه و خودداری از تن‌دادن به پذیرش مسؤولیت نهایی محصول مهندسی و جریان رقابت مانع شکل‌گیری بنگاه‌های بزرگ مقیاس مهندسی در ایران شده، به نحوی‌که مهندسان ایرانی با تمام شایستگی‌هایی که دارند عنصر کم‌وبیش غایب بازارهای مهندسی جهان هستند.

     امید اجتماعی زمانی صورت می‌گیرد که مشکل درست ریشه‌یابی، و با اجماع نسبتا گسترده به چاره‌جویی پرداخته شود. امسال به امید خدا، سالِ اصلاح مهندسی به مدد مهندسان کشور در حوزه‌ی ماموریتِ وزارت راه‌وشهرسازی است. چشم انتظار یاری مهندسانِ پیش‌کسوت و نیک‌اندیش و جوانان تحول‌گرا هستم. این آغاز راه است. راهِ طولانی در پیش داریم.

     

    • دکتر عباس اخوندی - وزیر راه و شهرسازی
    • منبع : پایگاه خبری وزارت راه و شهر سازی
    Read more
  • نوید توسعه شهری با مسکن «امید»

    چند هفته قبل بود که رئیس‌جمهور  دکتر حسن روحانی در بخشی از گفت‌و‌گوی رو‌در‌رو با مردم، درباره تحولی در بافت فرسوده شهری متفاوت از برنامه‌هایی که تابه‌حال اجرا شده و این‌بار تسهیلات ویژه‌ای را برای همراهی مردم در نظر گرفته، صحبت کرد و اواخر هفته گذشته در نشستی با مسئولان اجرائی مرتبط با حوزه مسکن در فضای شهری، دستور برنامه ملی بازآفرینی شهری را صادر کرد.

    به گزارش روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران به نقل از  پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، در قالب این طرح که با هدف اتخاذ رویکردی جامع و یکپارچه برای هدایت روند رشد و توسعه شهر‌ها در راستای پاسخ‌گویی به چالش‌های برآمده از تغییرات و نیاز‌های نسل جدید است، وزارت راه‌و‌شهرسازی، وزارت کشور و شهرداری‌ها مکلف‌اند برای احیا، بهسازی، نوسازی، مقاوم‌سازی و بازآفرینی سالانه ٢٧٠ محله از بافت‌های ناکارآمد میانی، تاریخی و سکونتگاه‌های غیررسمی اقدام کنند. آنچه در همین خلاصه هدف پیش‌بینی شده است، انتظار می‌رود اتفاقی بزرگ و درخور توجه باشد که اگر در زمان باقی‌مانده از دولت دوازدهم شروع شود و به سرانجام برسد، بخش مهمی از نگرانی شهروندان را در کلان‌شهر‌ها برطرف می‌کند. روحانی در همان نشست مشترک برنامه ملی بازآفرینی شهری، دستور داد نرخ تسهیلات مسکن برای ساکنان بافت‌های فرسوده در این برنامه، با کمکی که به صندوق پس‌انداز مسکن می‌شود، به شش درصد کاهش یابد.

    دکتر روحانی به نگرانی مردم در شهر‌های مختلف درباره زلزله به‌ویژه در بافت‌های فرسوده و متراکم که نگرانی دولت هم هست، اشاره کرد و گفت: این طرح را هدیه دولت دوازدهم برای مردم و نسل جوان خانه اولی می‌دانم که محله‌ها را نو و نشاط ایجاد می‌کند و وقتی بخش مسکن فعال شود، سایر بخش‌های اقتصادی را هم فعال می‌کند و در نتیجه اشتغال ایجاد می‌شود.

    رئیس‌جمهور ادامه داد: ما باید ابتدا برای اجرای این طرح مردم را آماده کنیم. صداوسیما، روزنامه‌ها و فضای مجازی باید به مردم بگویند چه کاری می‌خواهیم انجام دهیم. حتی باید نقشه بازآفرینی محله و ماکت آن را تهیه کنیم تا مردم آن محله ببینند چه اقدامی قرار است انجام بگیرد. مردمی که منازل فرسوده دارند، نباید چیز دیگری جز منزل فرسوده خود را واگذار کنند. آن‌ها اگر ۸۰ متر ساختمان فرسوده دارند، جای آن صد متر ساختمان جدید می‌گیرند. دولت هم برای ساختن این واحد‌های مسکونی از پیش به بودجه‌ای نیاز ندارد؛ زیرا زمین مجانی در اختیار توسعه‌گر‌ها قرار می‌گیرد. توسعه‌گر دو برابر منازل فرسوده یک محل، خانه می‌سازد که ۵۰ درصد آن را در اختیار مردم همان محل قرار می‌دهد و ۵۰ درصد باقی‌مانده هم به خود توسعه‌گر تعلق دارد و دولت فروش سریع آن را با قیمت عاقلانه تضمین می‌کند. شهرداری از توسعه‌گر پول پروانه نگرفته و در نقشه هم به او کمک می‌کند. دولت تمام امور زیربنایی محله را بر عهده گرفته و رونما‌ها مثل مدرسه، آتش‌نشانی، کلانتری و مسجد را شهرداری و دولت بر عهده می‌گیرند. بانک‌ها هم به توسعه‌گر سریع وام می‌دهند.

    دکتر روحانی با بیان اینکه منازلی که ساخته می‌شوند باید در برابر زلزله هفت‌ریشتری مقاوم باشند، اظهار کرد: این منازل باید به لحاظ نور، سلامت، بهداشت، مصرف انرژی و رفت‌و‌آمد وضعیت مناسبی داشته باشند. زوجی که می‌خواهد صاحب خانه شود، هر مقداری که در صندوق پس‌انداز مسکن سرمایه‌گذاری کند، شش برابر یا بیشتر از آن را وام می‌دهیم تا خانه‌های ساخته‌شده سریع فروش بروند. نرخ سود تسهیلات هم باید کم باشد؛ یعنی نرخ تسهیلاتی که به زوج‌ها تعلق می‌گیرد، باید هشت درصد باشد و اگر زوجی خواست در منطقه بازآفرینی‌شده خانه بخرد، این نرخ باید شش درصد شود. من از همه زوج‌های جوان می‌خواهم ساختمان‌های بازآفرینی‌شده را در تهران و سایر شهر‌ها مدنظر قرار دهند.

     

    وی با بیان اینکه در مرحله اول ۱۲ نقطه در تهران بازآفرینی می‌شوند و این رقم به ۳۰ نقطه خواهد رسید، تصریح کرد: اینکه روزانه هزار نفر در صندوق پس‌انداز مسکن سپرده‌گذاری می‌کنند، رقم خوبی است؛ این یعنی این تعداد تا دو سال آینده خانه‌دار می‌شوند.

    او همچنین خاطرنشان کرد: زمین‌های دولتی که به درد این طرح می‌خورد، باید به صورت مجانی در اختیار وزارت مسکن قرار بگیرد. البته باید این را هم در نظر داشته باشیم تا زمین دیگری در اختیار این دستگاه‌ها قرار دهیم. نیرو‌های مسلح باید کمک کنند و زمین‌ها و پادگان‌های خود را در اختیار بگذارند.

     دکتر محمد نهاوندیان، معاون اقتصادی رئیس‌جمهور، نیز با اشاره به اینکه جامع‌نگری، بلندمدت‌نگری و درون‌زایی از ویژگی‌های طرح ملی بازآفرینی شهری است، گفت: اگرچه اقدامات دولت برای احیای بافت‌های فرسوده از سال ۱۳۹۳ آغاز شده است؛ اما جلسه امروز نوید شتاب‌افزایی درخور توجهی را در این برنامه دارد و آثار این طرح منحصر به بخش مسکن نخواهد بود. او در واکنش به نقد‌هایی که از همین ابتدای کار درباره این طرح وجود دارد، گفت: تفاوت این طرح با طرح‌های زودگذر و پول‌پاشی‌های بی‌دنباله، این است که در این طرح جامع‌نگری، بلندمدت‌نگری و درون‌زایی دیده شده که ویژگی‌های این طرح است. البته مشارکت مردمی، محله‌محوری و توجه به ابعاد اجتماعی طرح و حمایت همه‌جانبه دولت نیز از دیگر ویژگی‌های این طرح است. عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی که یک سر مهم در اجرای این قانون است، یادآور شده که اگر بازآفرینی دوهزارو ٧٠٠ محله با بافت فرسوده یا حاشیه‌ای انجام شود، زندگی شش میلیون‌نفر را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و ما تسهیلات خوبی برای این روند در نظر گرفته‌ایم.

    وی با اشاره به اینکه ۲.۵ میلیون واحد مسکن بیشتر از تعداد خانوار‌ها وجود دارد، اما توزیع آن بسیار بد بوده و ۱۹ میلیون نفر در بدمسکنی زندگی می‌کنند، بیان کرد: نارسایی و کندی حرکت یکی از چالش‌های کلان‌شهرهاست. از سویی حمل‌ونقل سریع و روان تأثیر مستقیمی بر تقاضای مسکن دارد. وجود مسکن باکیفیت در حومه و حمل‌ونقل مناسب موجب گرایش به زندگی در حومه کلان‌شهر‌ها خواهد شد.

    وی افزود: در مرحله اول، هزارو ۳۲۴ محله برای بازسازی درنظر گرفته شده و هدف ما دسترسی ساکنان این محلات به خدمات زیربنایی و مسکن مناسب است و با کمترین اقدام درراستای احیای هویت محلات، استقبال گسترده‌ای از سوی ساکنان خواهد شد. برنامه ما، توسعه امکانات روبنایی، ارتقای امکانات زیرساختی، ارتقای فضای شهری، بازآفرینی محلات و ارتقای ظرفیت‌های اقتصادی محلات است و به ۷۵ هزار میلیارد تومان اعتبار در پنج سال نیازمندیم.

    دکتر آخوندی از رئیس‌جمهور درخواست کرد که دستگاه‌های دولتی را مکلف کنند که ۳۰ درصد منابع خود را در این محلات فرسوده هزینه کنند، زیرا ۳۰ درصد جمعیت کشور در این محلات زندگی می‌کنند. برنامه ما هم توانمندسازی ساکنان این محلات است.

    وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه یکی از نقاط قوت این برنامه، این است که هر فردی با هر توانایی‌ای می‌تواند در این برنامه مشارکت کند، گفت: هر خانواده به هر میزانی که سپرده داشته باشد، شش برابر آن تسهیلات دریافت می‌کند. سال گذشته بیش از ۳۵۰ هزار نفر سپرده‌گذاری انجام دادند و من از رئیس‌جمهوری می‌خواهم نرخ سود تسهیلات برای بازآفرینی شهری به شش درصد کاهش یابد.

    در این جلسه همچنین  آقای محمد حسین مقیمی، استاندار تهران، هم با اعلام اینکه ۱۴ هزار و ۵۰۰ هکتار بافت فرسوده و حاشیه‌نشین در استان تهران زندگی ۴.۵ میلیون نفر را با خطر مواجه کرده‌اند، گفت: این طرح یکی از مهم‌ترین تصمیمات رئیس‌جمهور و دولت تدبیر و امید است که عملیات اجرائی آن آغاز خواهد شد و این طرح در زمینه مقاوم‌سازی شهر‌ها در برابر زلزله، توجه به مسائل اجتماعی، کاهش آسیب‌های اجتماعی، عرصه اشتغال و ارتقای سطح زندگی مردم در این بافت‌هاست.

    آقایان محمدعلی نجفی و مرتضی الویری، شهردار و رئیس شورای شهر تهران هم در این نشست مشترک حضور داشتند، چراکه موفقیت این طرح در همراهی شهرداری‌ها و سرمایه‌گذاران مشترک شهری است.

    نجفی یادآور شد که حدود پنج‌درصد وسعت شهر تهران را بافت‌های فرسوده تشکیل می‌دهند و بیش از ۱۵ درصد جمعیت شهر تهران در بافت‌های فرسوده زندگی می‌کنند. او در ادامه گفت: در جریان این طرح و برای شروع کار ۱۵ قطعه زمین برای بازسازی بافت‌های فرسوده در اختیار توسعه‌گران قرار می‌گیرد.

    شهردار تهران با اشاره به اینکه نوسازی بافت‌های فرسوده تهران از دهه ۷۰ شروع شده است، بیان کرد: مجموعه‌ای از انتقادات به این طرح‌ها وجود داشته از جمله اینکه در این طرح‌ها محله به صورت یک مجموعه دیده نشده است، اما در دوره جدید، شهرداری با هماهنگی با دولت، سه محور اصلی تأمین توأمان مسکن و خدمات، جلب مشارکت کامل ساکنان محلات فرسوده و استفاده از بخش خصوصی در بازسازی این محله‌ها را در نظر گرفته است.

     

    او با بیان اینکه هفته گذشته شهرداری فراخوانی برای جلب مشارکت خصوصی برای بازسازی بافت‌های فرسوده را اعلام کرده است، گفت: امروز ۱۲ قطعه از زمین‌های شهرداری که شامل ۲۰ هکتار است، برای اجرای مرحله اول این طرح آماده شده که قرار است حدود چهار هزار تا چهارهزارو ٥٠٠ واحد در آن ساخته شود. همچنین وزارت نیرو سه قطعه زمین را در اختیار قرار داده است و امروز این ۱۵ قطعه زمین در اختیار توسعه‌گران قرار می‌گیرد.

    به گزارش «شرق»، شروع نمادین این طرح در منطقه ۱۷ تهران، به عنوان منطقه‌ای جنوبی و محروم و دارای بافت فرسوده کلنگ‌زنی شد. این منطقه در عین کوچک‌بودن محدوده شهری، دارای متراکم‌ترین جمعیت شهری و مشکلات کالبدی مهمی همچون عبور راه‌آهن از میان محلات است. حدود ۳۳ درصد از بافت فرسوده شهر تهران در منطقه ١٧ قرار دارد و حالا این طرح که به طرح امید نام‌گذاری شده است، به عنوان پایلوت در این محلات شروع می‌شود.

    در جریان بررسی‌های طرح ملی بازآفرینی شهری تاکنون وضعیت بافت‌های ناکارامد شهری در استان‌های خراسان شمالی، یزد، گلستان، کهگیلویه‌و‌بویراحمد، مازندران، ایلام، کرمان، کرمانشاه، اردبیل، البرز، قزوین، کردستان، خراسان رضوی، فارس، آذربایجان شرقی، اصفهان، سیستان‌و‌بلوچستان، آذربایجان غربی، قم، همدان، هرمزگان، گیلان، لرستان و بوشهر بررسی و بر اساس سیاست‌های ملی و استانی مصوب و ابلاغ شده است.

    براساس این گزارش، موضوع بافت فرسوده در شهر‌های بزرگ، از جمله شهر تهران، در سال‌های گذشته با تشویق شهروندان و سرمایه‌گذاران و با زمینه‌های تشویقی از سوی دولت در چندین مرحله شروع شد، اما هیچ‌گاه نتوانست به نقطه اجرائی و قابل قبولی برای طرف‌های درگیر و طرف‌های ذی‌نفع برسد. وزارت مسکن و شهرداری‌ها، به‌ویژه شهرداری تهران، تشویق‌های قابل توجهی را برای ساکنان عموما محروم در بافت‌های فرسوده درنظر می‌گرفتند، اما این تشویق‌ها نمی‌توانست به شروع حرکتی متداوم در این بافت‌های نگران‌کننده تبدیل شود و عموما ناموفق بودند. به نظر می‌رسد عنصر اصلی در اجرای چنین طرح‌هایی همراهی قطعی و همراه با رضایت ساکنان بافت‌های فرسوده است تا احساس کنند در اینجا منفعتشان بیشتر از ضررشان است. تهران در چند دهه اخیر چه با اجرای طرح‌های توسعه‌ای معروف مثل نواب و چه در جریان تغییرات ساختاری شهری همچون عبور بزرگراه امام‌علی (ع) از محلات (محله اتابک) صدمات جبران‌ناپذیری را بر پیکر خود دیده و تهرانی‌ها روز خوشی از این تغییرات ندیده اند و از این جهت ورود جدید به این عرصه ابتدا باید با تزریق اعتماد و امید به مردم باشد.

     

    Read more
  • ورود حضرت امام(ره) به ایران سبب ساز تغییرات بنیادین در تاریخ ایران شد

     وزیر راه و شهرسازی در یوم‌الله ۱۲ بهمن ماه، ضمن گرامیداشت یاد  و خاطره مرحوم آیت‌اله هاشمی رفسنجانی كه در آبادانی و توسعه كشور نقش مهمی ایفا كرد گفت: اراده‌ ملی با رهبری منسجم و مقتدر توانست تغییرات بنیادین را در ایران رقم بزند و ۱۲ بهمن این پیام را برای همگان و تمام جوانان سرزمین ایران دارد كه ما هنوز برای توسعه، رشد و شكوفایی ایران شهر عزیزمان نیاز به راه طولانی و گام‌های نو و جدید داریم.

    به گزارش  روابط عمومی شرکت مادر تخصصی عمران و  بهسازی شهری ایران  به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی  دکتر عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی با حضور در فرودگاه مهرآباد و شرکت در  مراسم یوم‌الله ۱۲ بهمن‌ماه سی و نهمین سالگرد ورود حضرت امام خمینی (ره) به ایران اسلامی ضمن تسلیت شهادت حضرت زهرا (س) اظهارداشت: امروز سالروز ورود حضرت امام(ره) به ایران است كه ورود ایشان سبب  تغییرات بنیادین در تاریخ ایران شد.

    وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: فارغ از اینكه چه اندیشه‌ای داشته باشیم این موضوع را نمی‌توان انکار کرد كه ۱۲ بهمن ماه روز تاریخی و تغییر بنیادین در ایران اسلامی است. روزی كه مقدمات تغییر رژیم از سلطنتی به جمهوری اسلامی را رقم زده شد.

    وی  در ادامه تاكید كرد: اراده‌ ملی با رهبری منسجم و مقتدر توانست تغییرات بنیادین را در ایران رقم بزند و ۱۲ بهمن این پیام را برای همگان و تمام جوانان سرزمین ایران دارد كه ما هنوز برای توسعه، رشد و شكوفایی ایران شهر عزیزمان نیاز به راه طولانی و گام‌هایی جدید داریم.

     دکتر آخوندی در ادامه تاکید کرد : امیدوارم جوانان سرزمین‌مان ایران هیچ‌گاه خسته نشوند و از تغییر چشم نپوشند. به آینده امیدوارم و معتقدم كه با راهبری مقام معظم رهبری و همت و تلاش جوانان ایران آینده‌ای شكوفا و ایرانی آبادان را پیشرو خواهیم داشت.

    وی ضمن خیرمقدم به تمامی میهمانان شركت‌كننده، اعضاء بیت امام خمینی(ره) و سبیعه ایشان و همه بزرگانی كه در مراسم امروز حضور داشتند گفت: یاد یاران امام مرحوم آیت‌اله هاشمی رفسنجانی را گرامی می‌داریم. ۲ سال پیش در همین مكان میزبان ایشان بودیم كه خدایش رحمت كند كه در آبادانی و توسعه كشور نقش مهمی را ایفا كرد.

    دکتر آخوندی در پایان تاكید كرد: امیدوارم همه ما بتوانیم نام نیكی از خود به جای بگذاریم.

    گفتنی است در مراسم فوق اعضای بیت رهبری امام خمینی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، برخی از معاونین وزیر راه و شهرسازی، استاندار و فرماندار تهران، رئیس اداره استاندارد ایران، مشاور رئیس جمهور، مدیران ایرلاین‌ها، اعضای بزرگداشت ستاد ارتحال امام خمینی، برخی از مدیران كل وزارت راه و شهرسازی، بانك مسكن، شهردار منطقه ۹ و اصحاب رسانه حضور داشتند.

    Read more
  • وزیر راه و شهرسازی در چهل و هفتمین جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار: تمام نگرانی من، این است که تصور می کنند بازآفرینی یعنی خراب کردن خانه ها با بلدوزر/ بافت فرسوده عارضه نیست/ بیش از 60 درصد معضل مسکن در 10 سال آینده مربوط به بافت های فرسوده است

    در چهل و هفتمین ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار با حضور دکتر عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی و نائب رئیس ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، مهندس هوشنگ عشایری، معاون وزیر راه و شهرسازی و دبیر ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار و نماینده سازمان صداو سیما جمهوری اسلامی ایران صبح امروز در وزارتخانه راه و شهرسازی تشکیل شد. دستور کار این جلسه ارایه گزارش عملکرد سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در خصوص پوشش رسانه ای و اطلاع رسانی برنامه ملی بازآفرینی شهری بود.

    در این جلسه از ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، وزیر راه و شهرسازی بافت های ناکارآمد و فرسوده را فقط عارضه ندانست بلکه همگان را به توجه به ظرفیت و منابع پنهان این بافت های در تولید ثروت فرا خواند. او همچنین از تنزل برنامه ملی بازآفرینی به حوزه مسکن انتقاد کرد و گفت: بازآفرینی تمام ابعاد زندگی ساکنان بافت های ناکارآمد از جمله اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را در بر می گیرد و ارتقای زندگی ساکنان این بافت در این سه بعد با مشاکت مردم هدف اصلی این برنامه ملی دانست. بهسازی و نوسازی تنها بخشی از برنامه ملی بازآفرینی شهر است.

    وزیر راه و شهرسازی:

    بیش از 60 درصد معضل مسکن در 10 سال آینده مربوط به بافت های فرسوده است

    به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران، دکتر عباس آخوندی صبح امروز سه‌شنبه 16 مردادماه در چهل و هفتمین ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار حضور یافت.

    نایب رییس ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار در سخنانی به عملکرد صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در پوشش اخبار و گزارش‌های مرکزی و استانی این سازمان در ارتباط با بافت‌های فرسوده و ناکارآمد که بازآفرینی شده‌اند، اشاره کرد.

    وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه نقطه امید ما، پرداختن صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به مسئله بازآفرینی است، ادامه داد: با پرداختن صدا و سیما به مسئله بازآفرینی، همگرایی ما و این سازمان بیشتر می‌شود. از نظر من، بحث بازآفرینی شهری یا بافت‌های ناکارآمد، در حوزه اجتماعی مسئله درجه یک ایران است و مسئله‌ای بزرگتر از بازآفرینی شهری در ایران نداریم؛ حتی مقام معظم رهبری هم نسبت به آن حساسیت دارند و شخصاً در این باره جلسه برگزار می‌کنند.

    وی با بیان اینکه یک سوم جمعیت شهری ایران در بافت‌های ناکارآمد زندگی می‌کنند، تاکید کرد: این میزان، رقم کمی نیست و این بحث همه جا تجلی دارد. تمام حوزه‌ها از جمله مسکن، شهرسازی، آموزش، پرورش، اعتیاد، آسیب‌های اجتماعی و اشتغال را شامل می‌شود و هر جا برویم اثری از آن را می‌بینیم.

    وزیر کابینه تدبیر و امید در ادامه سخنان خود، بازآفرینی شهری را یک مسئله اجتماعی برای ایران دانست و اظهار داشت: بازآفرینی تنها موضوع ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار نیست بلکه مسئله‌ای اجتماعی برای کل ایران محسوب می‌شود.

    نایب رییس ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، گفت: در حوزه مسکن و شهرسازی، بیش از 60 درصد معضل مسکن و توسعه شهری ایران در 10 سال آینده به بافت‌های ناکارآمد ارتباط دارد، این موضوع نکته کم اهمیتی نیست که بتوان از کنار آن به راحتی عبور کرد بلکه مساله بسیار بزرگ است.

    دکتر آخوندی با اشاره به اقدامات مثبتی که در جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار رخ داده است، تاکید کرد: خوشبختانه اتفاقی که در این جلسات رخ داده این است که ما تقریباٌ از سطوح میانی دولت این اجماع را ایجاد کردیم اما هنوز در سطح سیاستگذار به اجماع نرسیده ایم؛ ستاد بازآفرینی شهری در تمام شهرها،استانها و در تهران فعال شده و کم و بیش مسائل را با هم حل و فصل کرده ایم و به یک همگرایی رسیده ایم. با این حال هنوز در حوزه سیاستگذاری مشکل وجود دارد و باید به درستی به آن پرداخته شود.

    وی بیان کرد: اصلی ترین بحثی که در خصوص بافت های ناکارآمد و فرسوده وجود دارد، این است که این موضوع خود جامعه است و نباید آن را عارضه بدانیم.

    به گفته وزیر راه و شهرسازی، نمی‌توان در بازآفرینی جامعه را کوبید و یک جامعه جدید ساخت. این امر هنوز در سطح سیاستگذاران حل نشده است، بنابراین وقتی در مجلس به آن می پردازیم، تصور این است که ساکنان محلات بازآفرینی باید کوچ داده شوند و اقدامات حذفی انجام داد در حالیکه از نظر من حذف و کوچ دادن ساکنان محلات ناکارآمد غیرممکن است.

    وی تاکید کرد: باید بپذیریم یک سوم جمعیت شهری کشور در این شرایط زندگی می کنند و چطور می توان این جمعیت را از همه نظر توانمند کرد.

    دکتر آخوندی در ادامه،خطاب به نماینده صدا و سیما در جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار تاکید کرد که پرداختن صدا و سیما به تمام قالب‌های بازآفرینی شهری اقدام درستی است چرا که مسئله جامع ایران محسوب می شود و می تواند در تمام برنامه های صدا و سیما تجلی یابد.

    وی ادامه داد: یک محله را با 500 واحد مسکونی در نظر بگیرید که در بافت فرسوده، بافت میانی شهری یا در بخش غیررسمی حاشیه‌ای باشد قرار دارد و تخریب شده است. این محله حدود دو هزار نفر جمعیت دارد و باید نیازهای ساکنان آن شناسایی شود. به عنوان مثال، این 500 واحد مسکونی به 2300 متر فضای مذهبی، 3800 به فضای فرهنگی، فضای بهداشتی 7700 متر، مساحت معابر مورد نیاز 190 هزار متر نیاز دارد؛ اگر این مورد از نظر شماتیک در نظر گرفته شود، اهمیت آن در نگاه خرد و نگاه کلان برای ما مهم است.(اینفوگرافیک شماره یک)

                                                    اینفوگرافیک یک

    دکتر آخوندی با اشاره به نگاه خرد و کلانی که در مسئله بازآفرینی وجود دارد، گفت: در نگاه خرد منظور این است که چگونه افراد ساکن محلات فرسوده و ناکارآمد توانمند شوند و در نگاه کلان، مفهوم ارائه خدمات عمومی به محله مد نظر قرار می گیرد در حالیکه اغلب گزارش های صدا و سیما از حوزه نگاه خرد است و تنها مباحث خرد را مثل کیفیت خانه، دسترسی به معابر و پارکینگ را مطرح می کند.

    به گفته وزیر راه و شهرسازی، مهمترین نکته این است که موقع مطرح کردن این بحث چه انتظاراتی در جامعه از صدا و سیما مطرح می شود. تاکید من این است که در سطح انتظار ایجاد شده، افراد باید واحد مسکونی را بسازند. در حوزه مسکن که نگاه خرد است، نباید مداخله دولت وجود داشته باشد؛ بنابراین در انگاه خرد، نباید سطح انتظار مداخله دولت را داشته باشیم.

    دکتر آخوندی تاکید کرد: می توان سطح انتظار از معابر، بهداشت، آموزش، پرورش، فضای سبز و خدمات عمومی ایجاد کنیم. خبرنگاران صدا و سیما موضوع خرد و کلان را در گزارش های خود تفکیک نمی کنند و ساکنان از خردترین مسئله خود در این برنامه ها سخن می گویند.

    وی افزود: ما انتظار نداریم دولت در تک تک محلات خانه بسازد چرا که این وظیفه بخش خصوصی و مالک و ساکن است. من شخصاً حاضرم با برنامه سازان صدا و سیما برای این موضوع جلسه بگذارم. تلاش مان این است که در بحث خرد و کلان به تفاهم برسیم.

    وزیر راه و شهرسازی به یک نگرانی در این حوزه اشاره کرد و گفت: تمام نگرانی ما این است که وقتی در رسانه به این موضوع پرداخته می شود، تصور می کنند که باید این خانه ها را با بلدوزر خراب کرد. بنابراین، اقدامی که نباید انجام شود تبدیل به محور انتظارات و سهم مهلک خواهد شد. بازآفرینی تمام ابعاد زندگی ساکنان بافت های ناکارآمد از جمله اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را در بر می گیرد و ارتقای زندگی ساکنان این بافت در این سه بعد با مشاکت مردم هدف اصلی این برنامه ملی است. بهسازی و نوسازی تنها بخشی از برنامه ملی بازآفرینی شهر به شمار می آید.

    به گفته عضو کابینه دوازدهم، در حاشیه نشینی، افراد فاقد هر گونه اصالت هستید، مشکل اسکان غیررسمی،فاقد خدمات خدمات و امکانات زیربنایی وجود دارد اما در بافت میانی و تاریخی این امر معکوس است، افراد واجد اصالت اما فاقد روزآمدی هستند و نتوانستند خود را با تحولات فناورانه روز هماهنگ کنند. اما در این بافت ها، ثروت تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، شبکه اجتماعی، هویت و اصالت همچنین منابع بالقوه وجود دارد که از نظر من، بسیاری از این منابع مربوط به شهر است و وقتی بافتی احیا می شود صرفا نباید ساکنان زندگی بهتر داشته باشند، بلکه برای نمونه می توانند جذابیت گردشگری ایجاد کنند و منابعی برای ایجاد ثروت بیشتر شوند.

    دکتر آخوندی خطاب به صدا و سیما تاکید کرد: از صدا و سیما تقاضا دارم دو روی سکه بافتهای ناکارآمد و فرسوده یعنی چالش ها و منابع و ظرفیت ها را با هم مورد توجه قرار دهند. متاسفانه برخی موضوع بازآفرینی شهری را در حد مسکن تنزل داده اند در حالیکه بازآفرینی شهری تمام ابعاد زندگی ساکنان بافت های فرسوده و ناکارآمد را در سه حوزه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در بر می گیرد.

    وی موافقت خود را با پیشنهادات صدا و سیما اعلام کرد و اظهار داشت: ما باید دو جریان و دو دسته مستندسازی داشته باشیم؛ یک دسته مستندسازی توانمندکردن در سطح خرد که حالا می تواند از اشتغال داشته باشد و دیگری از جهت بهسازی واحدهای مسکونی.

    دکتر آخوندی با بیان اینکه نگاه خرد و کلان را باید از هم تفکیک کرد، اظهار داشت: مستندسازی اهمیت زیادی دارد، در مستندسازی نگاه خرد و کلان باید با هم دیده شده و همگرایی داشته باشند.

    وی همچنین با ساخت سریال برای بازآفرینی شهری موافقت کرد و افزود: قالب سریال قالب مهمی است و می تواند داستان متقاطع داشت. داستانی که روی بافت حاشیه ای و تاریخی ساخته می شود یا داستانی که روی بافت میانی مانور می دهد و همزمان چند قصه را در قالب یک داستان پیگیری می کند.

    وزیر راه و شهرسازی اظهار داشت: ما از حوزه وزارت راه و شهرسازی این آمادگی را داریم که همکاری کنیم و امیدواریم بتوانیم با برنامه سازان مشخصی که به این موضوع می پردازند ارتباط برقرار کنیم.

     

    رئیس مرکز سیمای استان‌ها:

    ساخت تولیدات امیدآفرین در دستور کار است

    به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران، سيد عباس فاطمي نويسی، رئیس مركز سیمای استان‌ها سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، صبح امروز سه شنبه 16 مردادماه با حضور در چهل و هفتمین ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار در خصوص گزارش صدا و سیما در پرداختن به امر بازآفرینی شهری، توضیحاتی را ارائه کرد.

    وی با بیان اینکه صدا و سیما از دو سال گذشته تاکنون در جلسات ستاد ملی بازآفرینی شهری ایران شرکت می‌کند، اظهار داشت: تعامل خوبی در این زمینه وجود دارد. نقطه نظرات را در سازمان صدا و سیما دریافت کردیم و تمام بخش‌ها خود را موظف می‌دانند در این اقدام بزرگ نهایت همکاری را داشته باشیم.

    فاطمی‌نویسی، ادامه داد: فعالیت‌های ستاد ملی بازآفرینی شهری ایران توسط سازمان صدا و سیما  پوشش داده می‌شود؛ اما از ابتدا قرار بر این شد برای امر بازآفرینی شهری برنامه های هوشمندانه تدارک ببینیم به نحوی که قابل پایش و پیگیری بوده و اثر بخشی آن معلوم باشد.

    مهمترین رویکردها در برنامه سازی

    رئیس  مرکز سیمای استان های صدا و سیما به مهمترین رویکردهای برنامه سازی در حوزه بازآفرینی شهری اشاره کرد و گفت: نخست، تولید برنامه‌های فاخر برای نمایش آثار زندگی حاشیه‌نشینی و زاغه‌شینی اطراف شهرها به همراه ارائه راهکارهایی برای تغییر وضعیت در دست اقدام است.

    فاطمی‌نویسی، درباره دومین رویکرد صدا و سیما در پرداختن به مسئله بازآفرینی شهری، توضیح داد: بررسی آسیب‌های اجتماعی ناشی از حاشیه‌نشینی در میزگردهای کارشناسی و تبیین راهکارهای پیشگیری از مهاجرت روستائیان از شهرهای کوچک به شهرهای بزرگ دومین رویکرد است.

    وی درباره سایر رویکردها، بیان کرد: رویکرد سوم، تهیه برنامه‌های آموزشی با هدف توانمندسازی و آشناسازی شهروندان حاشیه‌نشین، رویکرد چهارم پوشش خبری و اطلاع‌رسانی اقدامات بخش دولتی عمومی و خصوصی، رویکرد پنجم هم مصاحبه‌های صدا و سیما با مسئولان در خصوص حاشیه‌نشینی و آلونک‌سازی در اطراف شهرها و بافت‌های هدف بازآفرینی است.

    اقدامات صدا و سیما در پرداختن به بازآفرینی شهری

    این مقام مسئول در صدا و سیما با تاکید بر اینکه صدا و سیما عملکرد قابل توجهی ارائه داده هر چند هنوز تفاهم کامل صورت نگرفته است، به این اقدامات و عملکردها در ادامه سخنانش اشاره کرد.

    فاطمی‌نویسی در این باره با ارائه آمار و ارقامی، توضیح داد: در حوزه صدا، معاونت صدا 116 ساعت برنامه پخش کرده که در این میان، رادیو فرهنگ با 40 ساعت برنامه بیشترین میزان پخش را دارد. معاونت سیما به 117 برنامه به طور مستقیم پرداخت. معاونت سیاسی 278 ساعت برنامه خبری، گزارش و تفصیل و تحلیل خبری پخش کرد. در استان‌ها یک هزار و 291 ساعت در حوزه صدا و 458 در حوزه سیما برنامه داشتیم. در همین زمینه، استان‌های آذربایجان غربی، قزوین و قم بیشترین برنامه را به خود اختصاص دادند.

    وی افزود: برای سال جاری و طی هماهنگی به عمل آمده با ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، برنامه‌هایی در حوزه حاشیه‌نشینی با هدف آموزش مهارت‌های زندگی در اصفهان تهیه می‌شود. همچنین در استان‌های دیگر نظیر خراسان شمالی، خوزستان، سیستان و بلوچستان و دیگر استان‌ها تهیه خواهد شد.

    رئیس  مرکز سیمای استان های صدا و سیما درباره انتظاراتی که بین سازمان صدا و سیما و ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار وجود دارد، گفت: ساخت تولیدات زیبا و امیدآفرین بر اساس شناخت درست از مسائل با ساختارِ متنوعِ ترکیبی، ساخت مستند نمایشی مثل فیلم کوتاه، حاوی مطالب لازم برای تمام سنین که این موارد بر اساس راهبردهای هماهنگ شده با شرکت بازآفرینی شهری ایران برای تدوین و تغییر، انجام می‌شود.

    وی افزود: بهره‌گیری از توانمندسازی سیاستگذاری اجرایی، مدیریتی و حمایتی طرفین، جهت اجرایی کردن سیاست‌های کلی ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری برای احیای بافت‌های فرسوده از دیگر انتظارات مطرح شده است.

    فاطمی‌نویسی به فعال کردن گروه‌های قوی رسانه‌ای با مشورت شرکت بازآفرینی شهری ایران و دستگاه‌های عضو ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار اشاره کرد.

    به گفته وی، در تفاهم‌نامه‌ای، پوشش برنامه‌های ستاد ملی بازآفرینی شهری ایران و معاونت‌های مربوطه در سطح کشور متناسب با اهداف سند ملی، اهداف ستاد بازآفرینی شهری ایران و تشکیل کارگروه‌های پیش‌بینی شده در دستور کار قرار دارد.

    پیشنهادات سازمان صدا و سیما برای تولید برنامه

    فاطمی‌نویسی به پیشنهاد سازمان صدا و سیما اشاره کرد و گفت: پیشنهادمان این است که برنامه‌های موجود به منظور مشخص شدن نقاط قوت یا ضعف، ارزیابی شود. علاوه بر این، تشکیل جلساتی را با حضور مدیران کل راه و شهرسازی در سطح استان‌ پیش‌بینی کردیم.

    تقسیم کار پیشنهادی بین ستاد ملی بازآفرینی و صدا و سیما

    وی درباره تقسیم کار پیشنهادی، توضیح داد: پرداخت و توجه دائمی به موضوع بازآفرینی شهری توسط صدا و سیما بر اساس روال معمول و جاری، پرداخت ویژه به مسائل ستاد بازآفرینی شهری با کمک و سفارش ستاد ملی بازآفرینی و دستگاه‌های عضو، فعالیت در حوزه فضای مجازی، انعکاس خدمات دولت، شهرداری‌ها، نهادهای عمومی و سمن‌ها از طریق فضای مجازی در تمام استان‌ها هم در دست اقدام است و برای مورد آخر یک معاونت تشکیل شده است.

    فاطمی‌نویسی راه حل پیشنهادی به ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار برای کیفیت بیشتر برنامه های تولیدی در سازمان صدا و سیما را مطرح ساخت و تاکید کرد: در حوزه آسیب‌شناسی‌ باید اهداف و برنامه را تعریف کرد و آموزش برنامه سازان در اولویت قرار گیرد. اگر هزینه‌ها تامین شود می توانیم برنامه‌های چند وجهی با مشارکت اعضای ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، تهیه کنیم.

     

    رئیس مرکز مطالعات کاربردی و ارتباطات:

    مدیران استانی صدا و سیما هنوز نسبت به بازآفرینی حساسیت لازم را ندارند

    حبیب خراسانی، رئیس مرکز مطالعات کاربردی و ارتباطات در چهل و هفتمین ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار طی سخنانی، اظهار داشت: از صدا و سیما تقاضا دارم سهم مخاطبان محلات هدف از برنامه‌های صدا و سیما را مشخص کند زیرا حداقل 60 درصد از مخاطبان صدا و سیما در محلات هدف ما یعنی بافت های ناکارآمد و فرسوده هستند اما سهم برنامه‌های صدا و سیما در این 60 درصد چقدر است؟ به نظر می‌رسد بر اساس گزارشی که ارائه شد، دو تا سه درصد هم نباشد.

    وی با ارائه یک پیشنهاد مشخص، اظهار داشت: صدا و سیما در نخستین گام، سیاستگذاری‌ها و برنامه‌های خود را با سیاستگذاری‌ها و برنامه‌های ما در ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، تدقیق کند. برخی از استان ها با مشکل بافت های فرسوده و ناکارآمد به شکل جدی مواجه اند اما می بینیم که کمترین میزان برنامه‌سازی با موضوع بازآفرینی در همان استان‌ها انجام شده است.

    به گفته رئیس مرکز مطالعات کاربردی و ارتباطات شرکت بازآفرینی شهری ایران، صدا و سیما در استان‌ها را می‌توان با تغییر سیاست‌ها همراه کرد و این موضوع نیاز به اعتبار ندارد بلکه نیاز به راهبری صدا و سیما دارد. بهتر است صدا و سیما حرکت از آمار کمی را به سوی آمار کیفی سوق دهد به این معنا که در ارایه آمار تنها به ساخت چندین هزار ساعت برنامه اکتفا نکنیم بلکه به اثربخشی آنها نیز توجه کنیم.

    خراسانی با اشاره به مذاکره وزیر راه و شهرسازی با رئیس سازمان صدا و سیما، بیان کرد: پیشنهاد می شود، یک برنامه صبحگاهی و یک برنامه شامگاهی مامور تهیه و تولید برنامه با موضوع بازآفرینی شهری شوند. اگر دکتر آخوندی صلاح می داند تاریخی برای این شروع برنامه ها مشخص و ظرف چند هفته سهم و نقش ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار و شرکت بازآفرینی ایران هم در آن مشخص شود.

    وی ادامه داد: بحث آموزش هم اهمیت زیادی دارد. پیش از آموزش کنشگران و مردم، نیازمند آموزش مدیران صدا و سیما و برنامه سازان هستیم؛ به همین منظور، ضروری است یک جلسه از افق رسانه به موضوع بازآفرینی برای آموزش رسانه‌ها اختصاص یابد.

    رئیس مرکز مطالعات کاربردی و ارتباطات شرکت بازآفرینی شهری ایران، ادامه داد: در گزارش ارائه شده از سوی صدا و سیما در این جلسه از ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار تنها چند مورد از آنها منطبق بر اهداف ما بود. نزدیک به 90 درصد برنامه‌های ارائه شده صدا و سیما با سیاست‌های برنامه ملی بازآفرینی شهری، مواضع رئیس جمهور و وزیر راه و شهرسازی هماهنگ نیست.

    وی در ادامه به اقدام مشترک اعضای ستاد ملی بازآفرینی اشاره کرد و اظهار داشت: برنامه‌های متکثری توسط ارگان ها و نهادهای درگیر امر بازآفرینی شهری در صدا و سیما ساخته می‌شود، یعنی هر ارگانی به صورت انفرادی سفارش ساخت برنامه می دهد. اگر در این زمینه به یک هم افزایی برسیم و برنامه منسجمی را در امر اطلاع رسانی موضوع بازآفرینی در پیش گیریم، به نتایج بهتری دست پیدا می کنیم.

    به گفته رئیس مرکز مطالعات کاربردی و ارتباطات شرکت بازآفرینی شهری ایران از شهریورماه هم برنامه زنده‌ای از شبکه یک صدا و سیما به مدت 20 دقیقه با موضوع بازآفرینی برگزار می‌کنیم.

    به گفته خراسانی، مدیران استانی صدا و سیما هنوز نسبت به موضوع بازآفرینی حساسیت لازم را ندارند. اغلب مدیرکل استانی صدا و سیما در ستاد استانی شرکت نمی‌کند که بارها خواهش کردیم این نمایندگان هم حاضر شوند.

     

     

     

    Read more
  • وزیر راه و شهرسازی در سبزوار: 100 پروژه برای بازآفرینی سبزوار تعریف شده است/ صرفاً ساختمان در برنامه بازآفرینی مهم نیست بلکه کل بافت شهر اهمیت دارد

    وزیر راه و شهرسازی در سفر به استان سمنان از 100 پروژه کوچک و بزرگ برای بازآفرینی شهرستان سبزوار خبر داد و به دو جنبه بازآفرینی در استان سمنان اشاره کرد.

    به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران، عباس آخوندی 25 مردادماه به استان سفر کرد.

    100 پروژه برای عملیاتی ساختن بازآفرینی سبزوار

    وی با حضور در شهرستان سبزوار به اقدامات شرکت بازآفرینی شهری ایران در شهرستان سبزوار اشاره کرد و اظهار داشت: وزارت راه و شهرسازی و شرکت بازآفرینی شهری ایران در شهرستان سبزوار پروژه های خوبی در دست اقدام دارد.

    آخوندی ادامه داد: شهرستان سبزوار به عنوان شهر نمونه (پایلوت) در بازآفرینی مشخص شده و پشتیبان سه استان دیگر است.

    به گفته وزیر راه و شهرسازی، سه بافت قدیمی، تاریخی و حاشیه نشین در شهرستان سبزوار وجود دارد و جمعیت 50 هزار نفری از کل جمعیت 250 هزار نفری این شهرستان را در خود جای داده است.

    وی بازآفرینی را در شهرستان سبزوار موضوع مهمی عنوان کرد و گفت: وزارت راه و شهرسازی با فرمانداری شهرستان سبزوار در زمینه بازآفرینی تعامل مناسبی دارد. بیش از 100 پروژه کوچک و بزرگ به منظور خدمات رسانی به بافت حاشیه ای و بازآفرینی شهری تعریف شده است.

    آخوندی تاکید کرد: تملک های قابل قبولی در زمینه ساختمان های شهر صورت گفت که برای سبزوار علاوه بر بازگشت اهالی، ایجاد ثروت را هم به دنبال دارد.

     اهمیت بافت شهر در بازآفرینی

    به گزارش روابط عمومی شرکت بازآفرینی شهری ایران، در ادامه حضور وزیر راه و شهرسازی در استان سمنان، به شهرستان دامغان سفر کرد و درباره بازآفرینی این شهرستان، گفت: در دامغان بناهای با ارزش و مهمی وجود دارد. بازآفرینی ساختمان ها در جهت ارزش آفرینی ِارزش های ملی مفید است.

    وی تاکید کرد: از نظر وزارت راه و شهرسازی، صرفاً ساختمان در برنامه بازآفرینی مهم نیست بلکه کل بافت شهر اهمیت دارد. بافت سکونت شهر، ضوابط اجتماعی، فرهنگی و انسانی بیشتر از ساختمان ها ارزش دارد.

    آخوندی اظهار امیدواری کرد که طبق رایزنی های صورت گرفته با استانداری و فرمانداری، بتوان برنامه جامع بازآفرینی دامغان را عملیاتی کرد.

    نائب رئیس ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار، سه شهر دامغان، سبزوار و شاهرود را دارای ارزش تاریخی در ایران دانست و اظهار داشت: بازآفرینی دو جنبه دارد، یک جنبه برای مردم است و دیگری ثروتِ ملی دانستن این شهرها است.

     

     

    Read more

سامانه های عمومی

سامانه های ستادی

درباره ما

هسته اولیه شرکت بازآفرینی شهری ایران در سال 1364 با تاسیس دفتر بهسازی بافت شهری در حوزه معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن و شهرسازی سابق شکل گرفت. بعدها و به منظور پیش‌نگری، پیش‌گیری و درمان مسائل مورد اشاره و با رسالت تجدید حیات شهری و نیل به شهر پایدار و مشارکتی، سازمان عمران و بهسازی پدید آمد.

بیشتر بدانید . . .

 

آمار سایت

Today142
Yesterday654
Total759708

Visitor Info

  • IP: 3.95.131.208

1398-09-16

اطلاعات تماس

آدرس : تهران، بالاتر از میدان ونک، خیابان شهید خدامی، شماره 51

تلفن : 87571

نمابر : 88779892

پیامک : 30008612

پست الکترونیکی : info@udrc.ir